Tag archive

History

Y Mis Yma yn Hanes Cymru- Y Daith i Batagonia 3: Darllen a Deall gyda Dafydd Roberts

In Darllen a Deall gyda Dafydd Roberts/Learners
Dafydd Roberts Y Daith i Batagonia 3

Mae’r erthygl hon yn rhan o gyfres o erthyglau misol, pob un gyda thema wahanol, fydd yn addas i ddysgwyr sy’n neud cyrsiau lefel Uwch. Maen nhw wedi eu sgrifennu yn Gymraeg yn unig, ac maen nhw’n cynnwys geiriau wedi’u tanlinellu, fel y byddwch chi’n gallu hofran drostyn nhw, neu wasgu botwm y llygoden i…

Keep reading...

Y Mis Yma yn Hanes Cymru- Y Daith i Batagonia 2: Darllen a Deall gyda Dafydd Roberts

In Darllen a Deall gyda Dafydd Roberts/Learners
Dafydd Roberts Y Daith i Batagonia 2

Mae’r erthygl hon yn rhan o gyfres o erthyglau misol, pob un gyda thema wahanol, fydd yn addas i ddysgwyr sy’n neud cyrsiau lefel Uwch. Maen nhw wedi eu sgrifennu yn Gymraeg yn unig, ac maen nhw’n cynnwys geiriau wedi’u tanlinellu, fel y byddwch chi’n gallu hofran drostyn nhw, neu wasgu botwm y llygoden i…

Keep reading...

Y Mis Yma yn Hanes Cymru- Y Daith i Batagonia 1: Darllen a Deall gyda Dafydd Roberts

In Darllen a Deall gyda Dafydd Roberts/Learners
Dafydd Roberts Y Daith i Batagonia 1

Mae’r erthygl hon yn rhan o gyfres o erthyglau misol, pob un gyda thema wahanol, fydd yn addas i ddysgwyr sy’n neud cyrsiau lefel Uwch. Maen nhw wedi eu sgrifennu yn Gymraeg yn unig, ac maen nhw’n cynnwys geiriau wedi’u tanlinellu, fel y byddwch chi’n gallu hofran drostyn nhw, neu wasgu botwm y llygoden i…

Keep reading...

Jon Gower: Teithio Drwy Hanes: Cyfres Amdani

In Cyfres Amdani/Learners
Jon Gower- Teithio Drwy Hanes

Yn y llyfr hwn fel rhan o’r Gyfres Amdani, mae Jon Gower yn mynd â’r darllenydd i 30 o leoliadau sy’n gysylltiedig â hanes Cymru. Mae’n esbonio pam mae’r lleoliadau yn bwysig yn hanes Cymru, ac mae e’n disgrifio eu harddwch a’u naws yn ei ffordd arbennig ei hun. Dyma flas i chi o’r llyfr……

Keep reading...

WLPAN: O Israel i Gymru: Hanes cyrsiau Cymraeg i Oedolion / From Israel to Wales: The history of Welsh for Adults courses

In Learners/Articles
Lynda Newcombe Hanes y Wlpan

Mae miloedd o ddysgwyr yn mynychu cyrsiau Cymraeg i Oedolion ledled y wlad, ond nid pob un ohonom ni sy’n gwybod sut y cychwynnodd y dosbarthau, eu fformat, a’u philosophi. Yn rhyfeddol, yn Israel mae gwreiddiau’r cyrsiau, yn y dulliau wedi’u defnyddio i adfywio’r Hebraeg. Arbenigydd mewn dwyieitheg yw Lynda Pritchard Newcombe, a ysgrifennodd ei…

Keep reading...

Gareth Thomas: Cipolwg ar Iolo Morgannwg- Taflenni gwaith ar gyfer Grwpiau Darllen / Worksheets for Reading Groups

In Learners/Tutors
Cipolwg ar Iolo Morgannwg

Cyfres o ddeg taflen waith ar gyfer dysgwyr Canolradd ac Uwch wedi addasu o’r nofelau gan Gareth Thomas. A series of ten worksheets for Canolradd and Uwch learners adapted from the novels by Gareth Thomas. Myfi, Iolo: Ail-adroddiad stori Iolo Morganwg Diweddglo’r 18fed ganrif – Iolo yn ddyn ifanc gyda doniau aruthrol ac egni di-ben-draw…

Keep reading...

Laura Jones: Ymweld â Bosnia a Dysgu Gwersi o’n Gorffennol / Visiting Bosnia and Learning Lessons from our Past

In Informal/Articles
War graves in Srebrenica

Mae’r 11eg o Orffenaf 2018 yn nodi 23 blynedd er lladdfa Srebrenica, y gweithred fwyaf treisgar yn hil-laddiad Bosnia yn y 1990au. Ym mis Hydref 2014, ymwelodd Laura Jones, dysgwr Cymraeg o Gaerdydd, â’r wlad gydag arweinwyr ffydd Cymreig i ddysgu am y hil-laddiad. Yma, mae hi’n trafod y daith a beth rydyn ni’n gallu…

Keep reading...

David Callander: Dilyn Ôl-Traed Gwenffrewi – Golygu’r Seintiau / After Winefride – Editing the Saints

In Educators Explain/Formal
David Callander Gwenffrewi Capel Gwenffrewi

Mae Cymru’n arbennig o gyfoethog o ran ei seintiau; ceir toreth o enwau lleoedd yn llawn sancteiddrwydd ym mhob rhan o fap Cymru. Ac mae’r seintiau wedi dylanwadu’n fawr ar lenyddiaeth hefyd, yn yr Oesoedd Canol ac mewn cyfnodau mwy modern. Roedd traddodiadau’r seintiau yn ddylanwad pwysig ar ysgrifennwyr megis Saunders Lewis, er enghraifft. Dyma…

Keep reading...

Gareth Thomas: Iolo Morganwg a’r Eisteddfod Genedlaethol / Iolo Morganwg and the National Eisteddfod

In Articles/Formal
Gareth Thomas- Iolo a'r Eisteddfod

Nid Iolo Morganwg a gychwynnodd yr Eisteddfod Genedlaethol- mae gan honno wreiddiau cynharach o lawer yn ymrysonau’r beirdd a drefnid mewn cestyll mawr neu neuaddau ysblennydd lle roedd y beirdd yn cystadlu i ysgrifennu cerddi canmoliaethus er clod i ba arglwydd bynnag fyddai’n darparu’r wledd a’r llety. Ond beth yw tarddiad yr Eisteddfod a pha…

Keep reading...

Rebecca Thomas o Brigysgol Caergrawnt / Cambridge University: Sut ddaeth pobl Cymru’n Gymry / How the people of Wales became Welsh

In Understanding Our Language/Yr Iaith
Rebecca Thomas- How the people of Wales became Welsh

Heddiw mae llawer o drigolion Prydain yn ystyried eu hunain yn Albanwyr, Saeson neu Gymry. Ond nid yw hynny wastad wedi bod yn wir. Yng Nghymru, er enghraifft, does dim un adeg ddiffiniol pan allwn ni ddweud y daeth y bobl yn ‘Gymry’. Mae Rebecca Thomas, ymchwilydd PhD ym Mhrifysgol Caergrawnt ac arbenigwraig ar Gymru’r…

Keep reading...

Kathryn Hurlock: Sut mai’r Cymry tu allan i Gymru a gadwai Ŵyl Dewi Sant yn fyw / How the Welsh outside Wales kept St David’s Day alive

In Educators Explain/Formal
Kathryn Hurlock How the Welsh outside Wales kept St David’s day alive

Bu cyfnod pan leihâi poblogaeth Dewi Sant yng Nghymru. Dim ond diolch i’r Cymry a oedd wedi gadael gwlad eu tadau yr adfywiwyd Gŵyl Dewi Sant. Yma, mae Kathryn Hurlock, Uwch Ddarlithydd mewn Hanes Canoloesol, Manchester Metropolitan University, yn esbonio mwy… There was a time when St David’s popularity waned in Wales, and it was…

Keep reading...

Darlithydd Prifysgol Aberyswyth Rhys Jones: Mapio Cymreictod yn 1891 / Mapping Welshness in 1891

In Understanding Our Language/Yr Iaith
Mapping Welshness in 1891

Beth allwn ni ei ddysgu o un map? Eithaf tipyn! Yma, mae’r Athro Rhys Jones o Brifysgol Aberystwyth yn cyflwyno map Cymreictod 1891- y canran o siaradwyr wedi’u trefnu mewn ardaloedd. Hefyd, mae’n edrych ymlaen at sefyllfa ein hiaith yn yr oes gyfoes. What can we learn from one map? Quite a lot! Here, Professor…

Keep reading...

Pennaeth Ysgol y Gymraeg, Prifysgol Caerdydd, Dylan Foster Evans: Y Santes Dwynwen – nid Sant Ffolant Cymru! / How St Dwynwen wrongly became known as the Welsh Valentine

In Educators Explain/Formal
Dylan Foster Evans- How St Dwynwen wrongly became known as the Welsh Valentine

Mewn nifer o wledydd ledled y byd, Chwefror 14 ­– Dydd Gŵyl San Ffolant – yw diwrnod y cariadon. Ond yng Nghymru mae dyddiad arall gennym: Ionawr 25, sef Dydd Gŵyl Dwynwen. Beth, felly, yw hanes Dwynwen, a beth yw rôl ei gŵyl yn y Gymru gyfoes? Yma, mae Dylan Foster Evans, arbenigwr ar lenyddiaeth ganoloesol…

Keep reading...