Menu

Dafydd Gwylon: Tafodiaith y Bont: Cymraeg Dwy Ardal / Dialect of Pontarddulais: Two Regions of Welsh

Yn Deall ein Hiaith/Yr Iaith
Dafydd Gwylon- Tafodiaith y Bont

Ledled Cymru, mae pob cymuned Gymraeg, boed yn dre’ neu’n gwm, yn defnyddio’i geiriau a’i hymadroddion ei hun i greu ystyron newydd sy ddim i’w clywed yn rhywle arall. Yma mae Dafydd Gwylon, sy’n dod o Bontarddulais yn wreiddiol, yn rhannu’i hoff enghreifftiau o dafodiaith ei fro. Across Wales, each Welsh-speaking communitity, whether it’s a town or a valley, uses its own words and phrases to create new meanings that not to be heard anywhere else. Here Dafydd Gwylon, a native of Pontarddulais, shares his favourite examples of his region’s dialect. gwales.com/bibliographic/?isbn=9781903529249

Cadwch i ddarllen...

Pennaeth Ysgol y Gymraeg, Prifysgol Caerdydd, Dylan Foster Evans: Y Santes Dwynwen – nid Sant Ffolant Cymru! / How St Dwynwen wrongly became known as the Welsh Valentine (Ail-bost / Repost)

Yn Addysgwyr yn Esbonio/Ffurfiol
Dylan Foster Evans- How St Dwynwen wrongly became known as the Welsh Valentine

Mewn nifer o wledydd ledled y byd, Chwefror 14 ­– Dydd Gŵyl San Ffolant – yw diwrnod y cariadon. Ond yng Nghymru mae dyddiad arall gennym: Ionawr 25, sef Dydd Gŵyl Dwynwen. Beth, felly, yw hanes Dwynwen, a beth yw rôl ei gŵyl yn y Gymru gyfoes? Yma, mae Dylan Foster Evans, arbenigwr ar lenyddiaeth ganoloesol a phennaeth Ysgol y Gymraeg, Prifysgol Caerdydd, yn esbonio mwy. February 14 is the day marked for lovers in many countries around the world, but in Wales there is another date traditionally associated with romance: St Dwynwen’s Day, January 25. What is the story of the legend and what role does Dwynwen play in modern Wales? Here, Dylan Foster Evans, a specialist on medieval literature…

Cadwch i ddarllen...

Rhiannon Ifans: Red Hearts and Roses? Welsh Valentine Songs and Poems

Yn Awduron: Sut a Pham Ysgrifennais/Ffurfiol
Rhiannon Ifans Red Hearts and Roses

Ar ŵyl Sant Ffolant (Vernon Jones, 1997) O na bai fy mhen yn feipen Fel y gallet dan fy nhalcen Lunio llyged, trwyn a gwefus Sydd wrth fodd dy gusan melys. O na bait yn llyn o gyrri Llawn o sbeis a ffrwythau lyfli, Llosgi nghorff a llosgi nhafod A byth yn blino byta gormod. O that my head were a turnip So that you could, under my forehead, Craft eyes, nose and lip That are pleasing to your sweet kiss. O that you were a lake of curry Full of spice and lovely fruit, Burning my body and burning my tongue And never tiring of eating too much.

Cadwch i ddarllen...

Top 10: Actorion o Gymru / Actors from Wales

Yn Hwyl/Top 10
Actorion o Gymru

Mae nifer o actorion talentog sy’n dod o Gymru. Maen nhw wedi ymddangos mewn amrywiaeth o raglenni a ffilmiau poblogaidd. Maen nhw yn Saesneg ac yn Gymraeg a ffilmiwyd yn America ac yn y Deyrnas Unedig. There are a number of talented actors who come from Wales. They have appeared in a variety of popular programmes and films. They are in English and in Welsh and they were filmed in America and in the United Kingdom. Gan / By Lydia Hobbs  Sir Anthony Hopkins CBE

Cadwch i ddarllen...

Newyddion i Ddysgwyr Newydd

Yn Dysgwyr/Newyddion
Newyddion i Ddysgwyr Newydd

Yma, mae Peter Mescall yn ysgrifennu a Huw Rowlands yn adrodd newyddion i ddysgwyr newydd yn Gymraeg (eithaf) syml. Mae’n cael eu cyhoeddi ar benwythnosau. Here, Peter Mescall writes and Huw Rowlands reads the news in (quite) simple Welsh. It is published on weekends. Words that are underlined can be clicked or pressed to show an English translation. Newyddion i Ddysgwyr Newydd ddydd Sadwrn 19/01 Yr Wylfa Newydd Mae’r cwmni Hitachi wedi dweud eu bod nhw’n oedi datblygu’r Wylfa Newydd ar ôl methu â dod i  efo Llywodraeth y DU. Dywedodd Ysgrifennydd Cymru, Alun Cairns ei fod yn “hyderus” y bydd atomfa yn cael ei chodi yn Ynys Môn  o “nifer fach o flynyddoedd”. Yn ôl y , Leon Flexman,…

Cadwch i ddarllen...

Ysgol y Cwm, Y Wladfa / Patagonia: Cylchlythyr Mis Ionawr 2019 / Newsletter January 2019

Yn Anffurfiol/Y Wladfa: Cardiau Post o
Ysgol y Cwm

Fel rhan o parallel.cymru cyhoeddi eitemau o’r Wladfa, dyma’r newyddion yr haf o Ysgol y Cwm yn Trevelin… As part of parallel.cymru publishing items from Patagonia, here is this summer’s news from Ysgol y Cwm in Trevelin… Rydym yn dal i chwilio am athro neu athrawes cynradd o Gymru ar gyfer 2019, felly os ydych chi neu rywun yr ydych yn eu hadnabod awydd her cysylltwch â [email protected]! www.ysgolycwm.com / CwmYsgol / YSGOL-Y-CWM-1442021682782063 Mae’r erthygl hon wedi cael eu cyfrannu gan Gwion Elis-Williams o’r Ysgol y Cwm. This article has been contributed by Gwion Elis-Williams of Ysgol y Cwm.    

Cadwch i ddarllen...

Y Darllenydd Penwythnos / The Weekend Reader

Yn Dolenni
The Weekend Reader

Dyma gasgliad o ddolenni yn cynnwys pethau i’w darllen dros y penwythnos sydd wedi cael eu casglu gan Neil Rowlands a Michelle Fecio. Mae rhai eitemau yn y Gymraeg, erthyglau am Gymru yn Saesneg a rhyw ysgrifennu amrywiol i’n helpu i ddeall ein hiaith a’n diwylliant trwy ddarllen am ieithoedd a gwledydd eraill. Mwynhewch! Here is a collection of links that have been curated by Neil Rowlands and Michelle Fecio of things to read over the weekend. There are some items in Welsh, some articles about Wales in English, and some varied writing to help us understand our language and culture through reading about other languages and countries. Enjoy! Dydd Gwener 18/01 Cymraeg yn unig / Welsh only Cymraeg ail-iaith…

Cadwch i ddarllen...

Pethau i’w gwneud yn Ne Cymru / Things to do in South Wales: Top 10

Yn Hwyl/Top 10
Top 10 Pethau i'w gwneud yn Ne Cymru

Mae llawer o bethau gwahanol y gallwch chi eu gwneud yn Ne Cymru. Mae’n llawn hanes, hwyl a chyffro. Mae amrywiaeth enfawr o bethau i’w gwneud  yn Ne Cymru, felly mae rhywbeth i bawb. There are lots of different things that you can do in South Wales. It is full of history, fun and excitement. There is a huge variety of things to do in South Wales so there is something for everyone. Gan / By Lydia Hobbs  Pwll Mawr, Amgueddfa Lafaol Cymru / Big Pit, Welsh Coal Museum

Cadwch i ddarllen...

Colofn Chwaraeon: Amser Ychwanegol gyda Matthew Jones / Sports Column: Extra Time: with Matthew Jones

Yn Amser Ychwanegol/Anffurfiol
Amser Ychwanegol Deadballline prif ddelwedd

Mae Matthew Jones, awdur Welsh Rugby Quiz Book, yn edrych ar y cefndir i Deadballine, rhwydwaith i gefnogwyr rygbi Gorllewin Cymru. Matthew Jones, author of the Welsh Rugby Quiz Book, looks at the background to Deadballline, a new network for West Wales rugby fans. Deadballline1 / AmserYchwanegol Matthew Jones: Awdur The Wales Quiz Book & Welsh Rugby Quiz Book: Bord Cynnwys / Table of Contents Rhagyfr 2018: Cefnwyr Castell-nedd / Neath Full-backs Tachwedd 2018: Beth ddigwyddodd i dîm dan-21 Cymru naeth ennill 5-1 yn 2009? / What happened to the Wales under-21 side that recorded a 5-1 victory in 2009? Hydref 2018: Ennillodd Rex Richards un cap i Gymru yn 1956 cyn mynd i Hollywood i fod yn actor /…

Cadwch i ddarllen...

Sarah Philpott: Y Figan Achlysurol / The Occasional Vegan- Yn dathlu Veganuary / Celebrating Veganuary

Yn Coginio/Ffurfiol
Sarah Philpott The Occasional Vegan

Yn aml, mae’n gyflym a hawdd paratoi seigiau feganaidd, ac fel arfer bydd gadael cig allan yn fwy iachus a rhatach. Mae’r llyfr cyntaf gan Sarah Philpott, The Occasional Vegan, yn cyflwyno 70 o seigiau syml, fforddiadwy, a danteithiol, fydd yn addas i bobl sy newydd ddarganfod y fath fwyd a feganiaid amser hir fel ei gilydd. Maen nhw i gyd yn cynnwys digon o fwyd fydd yn eich cadw’n iach. Mewn colofn unigryw ar gyfer parallel.cymru, mae hi’n sôn am rai o’r ryseitiau ‘ma, wrth rannu hefyd ei phrofiadau a’i chynghorion personol. Vegan dishes are often quick and straighforward to prepare, and it’s usually healthier and cheaper when omitting meat. Sarah Philpott’s first book, The Occasional Vegan, presents 70…

Cadwch i ddarllen...

Cyfres Amdani: Cawl- Ymestynnwch eich Cymraeg gyda Jo Knell / Extend your Welsh with Jo Knell

Yn Dysgwyr/Tiwtoriaid
Cyfres Amdani Cawl

Cawl a Storïau Eraill Wedi’i golygu gan Rhiannon Thomas Pris: £5.99 Iaith: Cymraeg Safon: Uwch Cyhoeddwr: Y Lolfa Prynwch: gwales.com/bibliographic/?isbn=9781784616168 Am Jo Knell Mae Jo wedi bod yn athrawes ac ymgynghorydd Cymraeg ers dros ugain mlynedd gyda’r rhan fwyaf o’r amser hwnnw mewn ysgolion uwchradd ail iaith.  Bu’n ddarlithydd Cymraeg hefyd ym Mhrifysgol Metropolitan Caerdydd yn hyfforddi darpar athrawon. Mae Jo yn awdur pedwar o lyfrau Cymraeg, a llyfr adolygu i ymgeiswyr TGAU yw’r un mwyaf diweddar: cantamil.com/cynnyrch/welsh-second-language-wjec-gcse-revision/?lang=cy Mae siop llyfrau Cymraeg gyda Jo yng Nghaerdydd sy’n stocio’r holl lyfrau newydd ynghyd â llyfrau ail law, cardiau, nwyddau ac anrhegion. Mae Cant a Mil yn ardal Mynydd Bychan, Caerdydd. About Jo Knell Jo has been a Welsh teacher and consultant…

Cadwch i ddarllen...