Newyddion i ddysgwyr newydd

Newyddion i Ddysgwyr Newydd

In Learners/Newyddion

Yma, mae Peter Mescall yn ysgrifennu a Huw Rowlands yn adrodd newyddion i ddysgwyr newydd yn Gymraeg (eithaf) syml. Mae’n cael eu cyhoeddi ar benwythnosau.
Here, Peter Mescall writes and Huw Rowlands reads the news in (quite) simple Welsh. It is published on weekends. Words that are underlined can be clicked or pressed to show an English translation.

Newyddion ddydd Gwener 21/09

Gwleidyddiaeth

Mae’r Canghellor, Philip Hammond wedi addo y bydd Llywodraeth y DU yn cefnogi dyfodol yr economi Cymru ar ôl gadael yr Undeb Ewropeaidd. Dywedodd o fod o’n bwriadu cynnal trafodaethau yn ddiweddarach eleni. Mae Cymru wedi derbyn £4bn gan yr UE hyd yn hyn.

Addysg

Mae Llywodraeth Cymru wedi cyhoeddi eu manylion gwariant diweddaraf ar hybu addysg trwy gyfrwng y Gymraeg. Maen nhw’n bwriadu gwario £51m er mwyn creu 2,818 o lefydd ysgol a gofal plant ychwanegol i ddysgwyr Cymraeg.

Heddlu

Mae Heddlu De Cymru wedi cadarnhau eu bod nhw’n mynd i ddwbl y nifer o blismyn sydd yn derbyn hyfforddiant i ddefnyddio gwn taser. Cafodd y penderfyniad ei gytuno yn dilyn cynnydd mewn gangiau cyffuriau sy’n cario arfau.

Iechyd

Mae Gwenda Owen o Ruthun sydd â chyflwr Motor Niwron wedi galw am newid y gyfraith er mwyn cael yr hawl i ddewis pan mae hi am ddod â’i bywyd i ben. Pedair blynedd yn ôl, bleidleisiodd Aelodau’r Cynulliad yn erbyn rhoi caniatáu i unigolion i ddod â’u bywyd i ben. Ond mae Mrs Owen yn ymgyrchu y dylai’r gyfraith newid i roi’r hawl i bobl i farw yng Nghymru a Lloegr.


Newyddion ddydd Sadwrn 15/09

Addysg
Mae Llywodraeth y DU wedi cadarnhau eu bod nhw’n mynd i roi £23.5m ychwanegol i Lywodraeth Cymru yn dilyn y penderfyniad i godi cyflog athrawon yng Nghymru a Lloegr. Roedd Prif Weinidog Cymru, Carwyn Jones wedi honni y byddai’r codiad cyflog yn arwain at lai o athrawon a llai o arian ar gyfer ysgolion oni bai bod Llywodraeth y DU yn rhoi cyllid ychwanegol.

Yr iaith
Mae Prif Gwnstabl newydd Heddlu’r Gogledd wedi addo dysgu Cymraeg ar ôl iddo fo gael ei benodi i olynu Mark Polin. Bydd Mr Foulkes, sy’n dod o Gaergwrle yn Sir y Fflint yn wreiddiol, yn mynychu cwrs dwys yng Nghanolfan Iaith Nant Gwrtheyrn. Mae Richard Debicki, Prif Gwnstabl cynorthwyol yn y cwnstabliaeth, yn dysgu’r iaith ers 2017, a bydd o’n mynychu penwythnos ar gyfer dysgwyr sy’n cael ei drefnu gan ein gohebydd.

Seiclo
Fydd pencampwr y Tour de France, Geraint Thomas, ddim yn rhan o dîm dynion Prydain ym Mhencampwriaeth Seiclo Ffordd y Byd. Cafodd Thomas a Chris Froome (a ddaeth yn drydydd yn y Tour) eu gadael allan o’r tîm fydd yn cystadlu yn Awstria rhwng 23 a 30 Medi.


Newyddion ddydd Sadwrn 08/09

Gwleidyddiaeth
Mae her gyfreithiol wedi oedi’r ymchwiliad swyddogol i’r modd y cafodd Carl Sargeant ei ddiswyddo o gabinet Llywodraeth Cymru gan y Prif Weinidog. Mae teulu Carl Sargeant yn herio’r ymchwiliad annibynnol sy’n digwydd dan ofal Paul Bowen QC. Dywedodd llefarydd dros y Prif Weinidog, Carwyn Jones, fod yr oedi pellach yn “hynod rwystredig“.

Addysg
Yn Abertawe, mae dros 2,000 o bobl wedi arwyddo deiseb yn galw am newid ym mholisi gwisg Ysgol Gyfun Penyrheol. Maen nhw wedi cwyno bod disgyblion wedi cael eu gorfodi i eistedd mewn neuadd a cholli gwersi am eu bod yn gwisgo’r trowsus anghywir. Mae rhai rhieni wedi cwyno eu bod nhw ddim wedi gallu prynu dillad o’r maint cywir yn dilyn penderfyniad yr ysgol i ychwanegu logo i’r trowsus. Mae’r trowsus swyddogol yn costio £13.50.

Chwaraeon
Yn Stadiwm Dinas Caerdydd, enillodd Cymru eu gêm yn erbyn Iwerddon 4 -1 gan sicrhau‘r dechrau gorau posibl i’r tîm yng nghystadleuaeth newydd Cynghrair y Cenhedloedd. Ychwanegodd Gareth Bale ei record efo ei 30ain gôl dros ei wlad.


Newyddion ddydd Sadwrn 01/09

Yr iaith

Mae ein gohebydd wedi darganfod problemau efo’r cyfieithiadau yn y system hunan wasanaeth sy’n cael ei defnyddio mewn rhai archfarchnadoedd. Er enghraifft, mae’r sgrin yn dangos “Lawn” yn lle “Iawn”. Mewn ymateb, mae Tesco wedi dweud eu bod nhw’n adolygu’r broblem.

Y prosiect miliwn o siaradwyr

Yn ôl Prif Weithredwr blaenorol Bwrdd yr Iaith Gymraeg, Meirion Prys Jones, mae angen cynlluniau sy’n hybu’r Gymraeg ar lefel leol, ac nid polisïau wedi eu llunio ym Mae Caerdydd, er mwyn sicrhau dyfodol yr iaith. Roedd o’n ymateb i ystadegau diweddaraf Llywodraeth Cymru sy’n dangos gostyngiad mewn rhai ardaloedd sy’n cael eu hystyried yn draddodiadol yn gadarnleoedd.

Pêl-droed

Yng Nghasnewydd, collodd tîm merched Cymru yn erbyn Lloegr 0-3. Mae’r canlyniad yn golygu y bydd rhaid i Gymru ddibynnu ar ganlyniadau eraill er mwyn cyrraedd rowndiau terfynol Cwpan y Byd.

Rygbi

Yn y tymor newydd, enillodd Y Gweilch eu gêm gyntaf yn erbyn Caeredin 17-13 efo dau gais gan George North. Ond yn erbyn Leinster, collodd Gleison Caerdydd 32-33 mewn gêm agos.


Newyddion ddydd Sadwrn 25/08

Addysg

Mae canlyniadau arholiadau TGAU eleni’n dangos gostyngiad pellach yng nghanran y graddau rhwng A* ac C yng Nghymru. Mae 61.6% o fyfyrwyr wedi ennill y graddau gorau ond y llynedd, cyflawnodd 62.8% yr un canlyniad.  Yr wythnos cynt, dangosodd y canlyniadau lefel A welliannau pellach o’u cymharu â’r rhai a gafwyd yn 2017.

Cyffuriau

Mae Heddlu Gogledd Cymru wedi cadarnhau eu bod nhw wedi dod o hyd i fferm ganabis mewn fflat uwchben siop yng Nghaernarfon yn sgil tân yno. Mae’r ymchwiliad tân yn cadarnhau mai tarddiad y tân oedd y prif gyflenwad trydan i mewn i’r adeilad.

Hiliaeth

Mae Martyn Madden, cyn-chwaraewr i’r Scarlets a Chymru, wedi honni bod Andrew Tellem o Glwb Rygbi Pen-y-bont Athletic wedi anfon llun yn ei bortreadu fel gorila mewn neges i grŵp y tîm cyntaf ar WhatsApp. Mae Mr Tellem wedi gwrthod ateb cwestiynau ond dywedodd y clwb eu bod nhw’n ymchwilio i’r cyhuddiadau.

Chwaraeon

Ym mis Medi, bydd Geraint Thomas yn cymryd rhan yn Nhaith Prydain, ei ras gyntaf ers ennill y Tour de France. Ond mae o’n edrych ymlaen at gefnogi un o’r beicwyr eraill.


Ymwadiad
Ysgrifennwyd rhai o’r erthyglau ‘Dysgwyr’ gan bobl sydd eisoes wrthi’n dysgu Cymraeg. Efallai y dewch ar draws rhai camgymeriadau ieithyddol yn y Gymraeg o bryd i’w gilydd.

Disclaimer
Some of the ‘Learner’ articles have been written by those who are still learning Welsh. You may therefore come across some linguistic errors in the Welsh from time to time.