Menu
Tag archive

Yr Iaith

Ymadroddion Idiomataidd Cyffredin yn y Gymraeg / Common Idiomatic Expressions in Welsh

Yn Yr Iaith
Idiomatic Expressions in Welsh

Isod, mae rhestr o ymadroddion a phriod-ddulliau pob dydd yn Gymraeg. Idiomau nodweddiadol Cymraeg yw llawer ohonyn nhw ac felly ni ellir eu cyfieithu’n llythrennol o’r Gymraeg i’r Saesneg (neu i’r gwrthwyneb). Rydym wedi cynnwys enghraifft o sut i ddefnyddio pob un yn y golofn ar y dde. Mae llawer o briod-ddulliau Cymraeg yn mynegi teimlad mewn ffordd gryno e.e. ‘Cenedl heb iaith (yw) cenedl heb galon’. Mae i’r rhan fwya’ ohonyn nhw rythm cryf pan gân nhw’u hadrodd yn uchel e.e.’A ddwg ŵy a ddwg fwy’. Ar ben hynny,…

Daliwch i Ddarllen...

Rhiannon Heledd Williams: Cyhoeddi Llyfr i gefnogi Cymraeg yn y Gweithle / Publishing a book to support Welsh in the Workplace

Yn Yn y Gweithle/Yr Iaith
Rhiannon Williams Cymraeg yn y Gweithle

Yn sgil y Mesur Iaith a’r Safonau a gyflwynir gan Lywodraeth Cymru, mae mwy o alw nag erioed am weithwyr proffesiynol dwyieithog yng Nghymru heddiw.  Mae Rhiannon Heledd Williams yn darlithydd ac arbenigwr Materion Cymreig yn Nhŷ’r Cyffredin, ac yma mae hi’n cyflywno ei llyfr Cymraeg yn y Gweithle i helpu pobl ar draws Gymru datblygu eu sgiliau iaith. Mae’r eitem hon yn cynnwys cyflwyniad awdur unigryw a detholiad o’r llyfr. Following the Language Bill and the Standards presented by the Welsh Government, there is more demand than ever for…

Daliwch i Ddarllen...

D. Geraint Lewis- y Geiriadurwr: Colofn gan ramadegydd a geiriadurwr mwyaf gweithgar y Gymraeg / Column by the most active Welsh grammarian and lexicographer

Yn Yr Iaith
D Geraint Lewis Y Geiriadurwr

Dros y blynyddoedd mae Geraint Lewis wedi bod wrthi’n creu adnoddau defnyddiol iawn ar bob agwedd yr iaith Gymraeg ar gyfer Cymry Cymraeg a dysgwyr fel ei gilydd. Yma, yn ei golofnau rheolaidd ar ramadeg Cymraeg, mae’n rhannu ei bersbectif unigryw ar sut mae wedi llunio geiriaduron, a llawlyfrau hirion a byrion, yn ddiweddar, trwy ddefnyddio’r rhyngrwyd i gasglu enghreifftiau. Ar ben hynny mae’n sôn am sawl agwedd ar y Gymraeg sy’n  wahanol iawn i’r rhai tebyg yn Saesneg, ac am ffeithiau diddorol mae wedi’u dysgu’i hunan wrth weithio’n gyson…

Daliwch i Ddarllen...

Tarddiad ac Ystyr Enwau Cymraeg / Origin and Meaning of Welsh Names

Yn Yr Iaith
Enwau Cymraeg- Tarddiad ac Ystyr

Drwy gydol yr oesoedd a ledled y byd mae rhoi enwau ar bobl wedi bod yn beth bwysig iawn. Yn gyffredinol, mae rhieni’n dewis enwau ar gyfer eu plant i groesawu nhw i’r byd. Eto i gyd mae oedolion yn cael eu henwebu i dderbyn gwobrau neu swyddi newydd, ac ymhellach, mewn gwledydd gwahanol ac ar adegau neilltuol, mae rhai’n cael enwau newydd wrth fynd trwy ddefod newid byd. Wrth gwrs, mae i’r Gymraeg, fel i bob iaith arall, draddodiad hynafol o greu a defnyddio ffurfiau cynhenid ar enwau. Felly…

Daliwch i Ddarllen...

Jemma Pullen: Sut i allanoli gwaith cyfieithu Cymraeg / How to outsource Welsh translation work

Yn Yn y Gweithle/Yr Iaith
Jema Pullen- Outsourcing Welsh translation work

Yn debyg i bob diwydiant, mae gan gyfieithu ei jargon a’i brosesau ei hunan – mae’n gallu bod yn anodd i’r anghyfarwydd wybod lle i ddechrau. Yma mae’r cyfieithydd proffesiynol Jemma Pullen yn amlinellu 10 cwestiwn ac ateb helpgar… Like every industry, translation has its own jargon and processes – it can be hard for the uninitiated to know where to start. Here the professional translator Jemma Pullen outlines 10 helpful questions and answers… Mae rhaid i broffesiynol â chymwysterau sy wedi cael ei hyfforddi yn y ddisgyblaeth hon wneud…

Daliwch i Ddarllen...

Katie Edwards: Adroddiad y Bartneriaeth Sgiliau Rhanbarthol Gogledd Cymru / Report of the Regional Skills Partnership North Wales

Yn Yn y Gweithle/Yr Iaith
Katie Edwards North Wales Economic Ambition Board

Yn ddiweddar mae Bwrdd Uchelgais Economaidd Gogledd Cymru wedi rhyddhau adroddiad o’r enw Yr Iaith Gymraeg yng Ngweithlu Gogledd Cymru. Mae hwn yn asesu’r sefyllfa gyfoes o ran y Gymraeg yng Ngogledd Cymru, gan ganolbwyntio ar Gymraeg yn y gymuned, mewn addysg, ac ym myd gwaith. Yma, mae un o’r awduron, Katie Edwards, yn sôn am yr adroddiad, ac am ei gwaith fel ymchwilydd. The North Wales Economic Ambition Board’s Welsh Language at Work in North Wales recently- released report assesses the current situation of the Welsh language in North…

Daliwch i Ddarllen...

Yr Athro Roger Scully: Myfyrdodau ar yr iaith Gymraeg / Professor Roger Scully: Reflections on the Welsh language

Yn Deall ein Hiaith/Yr Iaith
Roger Scully- Reflections on the Welsh language

Mae’r Athro Roger Scully yn arbenigwr ar ddatganoli, ar wleidyddiaeth, ac ar etholiadau a phleidleisio yng Nghymru. O gyfuno hyn oll â’i brofiad o ddysgu’r Gymraeg, mae ganddo ddealltwriaeth neilltuol ynglŷn â chyflwr yr iaith Gymraeg yng Nghymru heddiw.  Mae’n ymchwilio i hyn ymhellach yn yr erthygl hon, sydd wedi’i haddasu a’i chyfieithu o erthygl a gyhoeddwyd yn y cylchgrawn gwleidyddol a chelfyddydol y New Statesman.  Professor Roger Scully is an expert on devolution, politics, elections and voting in Wales. Together with his experience of learning Welsh gives him a…

Daliwch i Ddarllen...

Rebecca Thomas o Brigysgol Caergrawnt / Cambridge University: Sut ddaeth pobl Cymru’n Gymry / How the people of Wales became Welsh

Yn Deall ein Hiaith/Yr Iaith
Rebecca Thomas- How the people of Wales became Welsh

Heddiw mae llawer o drigolion Prydain yn ystyried eu hunain yn Albanwyr, Saeson neu Gymry. Ond nid yw hynny wastad wedi bod yn wir. Yng Nghymru, er enghraifft, does dim un adeg ddiffiniol pan allwn ni ddweud y daeth y bobl yn ‘Gymry’. Mae Rebecca Thomas, ymchwilydd PhD ym Mhrifysgol Caergrawnt ac arbenigwraig ar Gymru’r oesoedd canol cynnar, yn esbonio teyrnasoedd cynnar Gwynedd, Dyfed a Cheredigion, siarad Brythoneg, y defnydd cyntaf o ‘Kymry’, y Brenin Alfred Fawr, Offa- brenin Mercia a llawer mwy… Today, many of the inhabitants of Britain…

Daliwch i Ddarllen...

Sut Rydym yn Defnyddio’r Gymraeg: Nia Pollard o’r Frocer Yswiriant Tarian, Caernarfon / How We Use Welsh: Nia Pollard of the Insurance Broker Tarian

Yn Ffurfiol/Yn y Gweithle
Nia Pollard- Brocer Yswiriant Tarian

Mae Tarian yn frocer yswiriant annibynnol wedi ei leoli yng Nghaernarfon, Gogledd Cymru, sydd yn darparu polisïau yswiriant i unigolion a busnesau ledled y wlad. Yn y dechrau o gyfres newydd, Sut Rydym yn Defnyddio’r Gymraeg, mae Nia Pollard yn esbonio sut maen nhw’n gweithio yn y ddwy iaith mewn maes cymhleth… Tarian is an independent insurance broker based in Caernarfon, North Wales, who provide insurance packages to individuals and businesses across the country. In the first of a new series, How We Use Welsh, Nia Pollard explains how they…

Daliwch i Ddarllen...

Darlithydd Prifysgol Aberyswyth Rhys Jones: Mapio Cymreictod yn 1891 / Mapping Welshness in 1891

Yn Deall ein Hiaith/Yr Iaith
Mapping Welshness in 1891

Beth allwn ni ei ddysgu o un map? Eithaf tipyn! Yma, mae’r Athro Rhys Jones o Brifysgol Aberystwyth yn cyflwyno map Cymreictod 1891- y canran o siaradwyr wedi’u trefnu mewn ardaloedd. Hefyd, mae’n edrych ymlaen at sefyllfa ein hiaith yn yr oes gyfoes. What can we learn from one map? Quite a lot! Here, Professor Rhys Jones of Aberystwyth University introduces a Welshness map of 1891- the percentage of speakers arranged by area. Also, he looks ahead to our language situation in contemporary times. Yn y map uchod, yr allwedd…

Daliwch i Ddarllen...

Geithredwr Taith Jeremy Wood: Yr Iaith Gymraeg yn y Wladfa / Tour Operator Jeremy Wood: The Welsh Language in Patagonia

Yn Deall ein Hiaith/Yr Iaith
Jeremy Wood: Yr Iaith Gymraeg yn y Wladfa

Mae Jeremy Wood wedi bod yn darparu teithiau yn yr iaith (Welsh Patagonia) ym Mhatagonia ers 2006, ac mae e arbingwr ar yr ardal a’r iaith. Yma, mae’n rhannu’r stori o’r iaith… Jeremy Wood has been providing Welsh-language tours (Welsh Patagonia) in Patagonia since 2006, and is a expert on the area and the language. Here, he shares the story of the language…   Mae Welsh Patagonia yn gwmni teithio sydd wedi ei sefydlu yn Esquel ym Mhatagonia. Mae’r cwmni’n arbenigo mewn gwibdeithiau personoledig o gwmpas y Wladfa Gymreig i…

Daliwch i Ddarllen...

Hanes a datblygiad yr iaith Gymraeg / The history and development of the Welsh language

Yn Yr Iaith
Hanes a datblygiad yr iaith Gymraeg

Er bod yr iaith wedi datblygu’n iaith leiafrifol heb unrhyw statws cyfreithiol ar droad y ganrif ddiwethaf, mae’r iaith Gymraeg yn chwarae rhan allweddol mewn busnes, gwasanaethau, addysg a diwylliant yng Nghymru. Yma’r trosolwg o’r hanes a datbygliadau… Despite becoming the minority language of Wales with no legal status at the turn of the last century, the Welsh language now plays an important part in business, services, learning and the culture of Wales. Here’s an overview of the history and developments… Hanes / History Yr Ugeinfed Ganrif / Twentieth Century…

Daliwch i Ddarllen...