Tag archive

E-llyfr ar gael

Gwreiddiau Geiriau Cymraeg / Etymology of Welsh Words

Yn Deall ein Hiaith/Yr Iaith
Etymoleg Prif ddelwedd

Pam rydyn ni’n dweud ‘Cymru’? O ble mae geiriau’n dod? Ydy’r iaith Gymraeg yn gwbl unigryw? Mae deall etymoleg a gwreiddiau iaith yn rhan bwysig o ieithyddiaeth a dysgu iaith. Yma, rydyn ni’n edrych ar etymoleg yr iaith Gymraeg gan ddangos bod ei gwreiddiau ar hyd a lled y byd.  Gan: Madison Keeping Why do we say ‘Cymru’? Where do words come from? Is the Welsh language completely unique? Understanding the etymology and origins of a language is an important part of linguistics and language learning. Here, we look at…

Daliwch i Ddarllen...

Cyflwyno Beirdd Cymreig / Introducing Welsh Poets

Yn Cyflwyno Barddoniaeth/Llenyddol
Cyflwyno Beirdd Cymreig

Croeso i ‘Cyflwyno Beirdd Cymru’. Yn yr adnodd hwn byddwch yn dod o hyd i wybodaeth am feirdd sy’n ysgrifennu yn y Gymraeg, neu sydd wedi ysgrifennu am y wlad. Dylanwadwyd ar y beirdd yn y cyflwyniad hwn gan bob agwedd ar Gymru, yn cynnwys traddodiadau barddol Cymraeg, a hanes, tirwedd a diwylliant Cymru. Yma byddwn yn dathlu lleisiau Cymreig, yn cynnwys rhai cyfarwydd, a rhai sy’n llai adnabyddus. Efallai y byddwch yn synnu nad yw rhai enwau cyfarwydd wedi’u cynnwys yn yr adnodd hwn. Roeddwn yn credu ei fod…

Daliwch i Ddarllen...

Elliw Gwawr: Blasus- Gyda rysáit ar gyfer crempogau afal a llus / With a recipe for apple and blueberry pancakes

Yn Coginio/Ffurfiol
Elliw Gwawr- Blasus

Mae Elliw Gwawr yn gweithio fel gohebydd seneddol i’r BBC yn Llundain, ond yn ei hamser sbâr mae’n mwynhau coginio. Yn dilyn llwyddiant ei blog Paned a Chacen, y blog Cymraeg cyntaf am bobi, mae Elliw wedi chyhoeddi dwy gyfrol poblogaidd- Paned a Chacen & Pobi, llyfrau sy’n llawn o’i hoff gacennau, bisgedi a phwdinau. Nawr mae ganddi drydedd cyfrol – Blasus, llyfr o ryseitiau i fwydo’r teulu cyfan, ac yn y cyflwyniad unigryw hwn mae’n rhannu mwy am y llyfr ac yn cyfrannu dwy rysáit- crempogau afal a llus &…

Daliwch i Ddarllen...

Joe Mitchell: Creu’r geiriadur Cymraeg-Gwyddeleg cyntaf / Creating the first Welsh-Irish dictionary

Yn Anffurfiol/Erthyglau Taireithog
Joe Mitchell- Creu'r geiriadur Cymraeg-Gwyddeleg cyntaf

Mae Joe Mitchell wedi dysgu Cymraeg a Gwyddeleg, a thrwy ddymuniad i helpu defnyddiwr a dysgwyr o’r ddwy iaith mae e wedi gweithio am dros 20 mlynedd yn paratoi geiriadur unigryw- Cymraeg i Wyddeleg. Yn eang ei olwg ac yn tynnu ar ffynonellau llafar a llenyddol, y mae’r Geiriadur Cymraeg – Gwyddeleg yn cynnwys 12,500 o eiriau Cymraeg wedi eu trin a myrdd o enghreifftiau defnyddiol, ceir ynddo hefyd adran ramadeg i hwyluso gwell dealltwriaeth siaradwyr ac ysgrifenwyr y naill iaith a’r llall. Yma, mewn erthygl tairieithog unigryw, mae’n esbonio…

Daliwch i Ddarllen...

Tarddiad ac Ystyr Enwau Cymraeg / Origin and Meaning of Welsh Names

Yn Yr Iaith
Enwau Cymraeg- Tarddiad ac Ystyr

Enwau Cymraeg i blant/bechgyn/merched: adnodd unigryw – Welsh names for children/boys/girls: a unique resource Drwy gydol yr oesoedd a ledled y byd mae rhoi enwau ar bobl wedi bod yn beth bwysig. Wrth gwrs, mae i’r Gymraeg, fel i bob iaith arall, draddodiad hynafol o greu a defnyddio ffurfiau cynhenid ar enwau. Felly ceir Aeronwen (teg), Eiluned (hi a ddymunir yn fawr), Tirion (tyner, hapus), Awstin (hybarchus), Emlyn (gweithgar), a Terrwyn (dewr). Isod mae rhestr o enwau Cymraeg ar gyfer gwragedd a dynion fel y gellwch fwynhau harddwch a hanes…

Daliwch i Ddarllen...

WLPAN: O Israel i Gymru: Hanes cyrsiau Cymraeg i Oedolion / From Israel to Wales: The history of Welsh for Adults courses

Yn Dysgwyr/Erthyglau
Lynda Newcombe Hanes y Wlpan

Mae miloedd o ddysgwyr yn mynychu cyrsiau Cymraeg i Oedolion ledled y wlad, ond nid pob un ohonom ni sy’n gwybod sut y cychwynnodd y dosbarthau, eu fformat, a’u philosophi. Yn rhyfeddol, yn Israel mae gwreiddiau’r cyrsiau, yn y dulliau wedi’u defnyddio i adfywio’r Hebraeg. Arbenigydd mewn dwyieitheg yw Lynda Pritchard Newcombe, a ysgrifennodd ei hymdriniaeth ar gyfer y radd o Feistr mewn Addysg ar y pwnc o WLPAN. Yma, mae’n esbonio rhagor… Thousands of learners attend Welsh for Adults courses throughout the country, but not all of us know…

Daliwch i Ddarllen...

Bethan Gwanas: Awdures ydw i- ond tiwtor Cymraeg i Oedolion hefyd! / I’m an author- but a Welsh for Adults tutor as well!

Yn Cyfres Amdani/Dysgwyr
Bethan Gwanas Awdures ydw i

Mae Bethan Gwanas yn adnabyddus dros ben am ei llyfrau i oedolion, arddegau a phlant, a’i llyfrau i ddysgwyr sef y gyfres Blodwen Jones. Ers creu Blodwen, mae hi wedi hyfforddi i fod yn diwtor Cymraeg i Oedolion, a nawr ei bod hi wedi sgwennu Yn Ei Gwsg i’r gyfres Amdani, mae hi’n rhannu’r stori hon… Bethan Gwanas is very well-known for her books for adults, teens and children, and her books for adult learners such as the series Blodwen Jones. Since creating Blodwen, she has trained to be a Welsh…

Daliwch i Ddarllen...

Côr Meibion Pontarddulais: Hanes, straeon & canu ar draws y byd / Pontarddulais Male Voice Choir: History, stories & singing all around the world

Yn Anffurfiol/Miwsig
Côr Meibion Pontarddulais

Y côr meibion mwya’ llwyddiannus sy’n cystadlu yng Nghymru yw Côr Meibion Pontarddulais, ac maen nhw’n glodfawr ledled y byd. Yma mae Gareth Wyn Jones sy’n aelod o’r côr yn sôn wrthon ni am hanes y côr, am y cystadlaethau, ac am y profiadau o ganu o flaen torf yn Stadiwm y Mileniwm pan fydd yn llawn dop. Wedyn, mae’n cyflwyno un o gyfansoddwr emynau mwya’ enwog Cymru: sef, William Williams, Pantycelyn. Pontarddulais Male Voice Choir are the most successful competitive male voice choir in Wales and are internationally renowned.…

Daliwch i Ddarllen...

Rhea Seren Phillips: Ffurf & Mesur Barddonol Cymraeg: Hanes / Welsh Poetic Form & Metre: A History

Yn Barddoniaeth yng Nghymru gyda Rhea Seren/Ffurfiol
Rhea Seren Phillips Welsh Poetic Form and Metre- a History

Mae Rhea Seren Phillips yn fyfyriwr PhD ym Mhrifysgol Abertawe sy’n ymchwilio i sut y gellir defnyddio ffurfiau a mesurydd barddonol Cymraeg i ailystyried hunaniaeth ddiwylliannol Gymreig gyfoes ac i ennyn diddordeb yn hon. Yma, mae’n esbonio cynghanedd a cherdd dafod, safle beirdd yn y gymdeithas ganoloesol, a sut y mae’n dehongli gwaith y beirdd ar gyfer y rheini nad ydynt yn siarad Cymraeg… Rhea Seren Phillips is a PhD student at Swansea University, who is investigating how the Welsh poetic forms and meter can be used to reconsider and engage…

Daliwch i Ddarllen...

Laura Jones: Hanes y Mwslimiaid yng Nghymru / The History of Muslims in Wales

Yn Anffurfiol/Erthyglau
Laura Jones- Hanes y Mwslimiaid yng Nghymru

Gallech gael eich maddau am feddwl bod y berthynas rhwng Islam a Chymru dim ond yn dechrau yn yr ugeinfed ganrif. Ond, mewn gwirionedd, mae’r berthynas yn ymestyn yn ôl yn bellach na hynny. Yma, mae Laura Jones yn cyflwyno hanes Mwslimiaid yng Nghymru o’r cysylltiadau cynharaf â’r Brenin Offa i’r presennol. Mae Laura  wedi cwblhau MA yn Islam ym Mhrydain Cyfoes (Islam in Contemporary Britain) ym Mhrifysgol Caerdydd yn 2017. O’r blaen, mae hi wedi hyfforddi a gweithio fel Caplan Mwslimaidd mewn prifysgol, ac wedi gweithio ar gyfer y…

Daliwch i Ddarllen...

David Jandrell: Introducing The Welsh Valleys Phrasebook

Yn David Jandrell's Valleys Humour/Hwyl
David Jandrell- Introducing Welsh Valleys Phrasebook

David Jandrell’s mission in life is documenting the the dialect of the South Wales Valleys (also known as Wenglish), and sharing his love of phrases such ‘Tidy’, ‘Butt’, ‘Now in a minute’ and ‘Cwtch’ with the wider world.  Here he introduces Valleys English, gives a sample of popular phrases and explanations from Welsh Valleys Phrasebook and then recounts his story of developing an interest in documenting this dialect… Skip to: Sample Glossary / My life through Valleys English Welsh Valleys Humour / Wenglish Dialect / Talk Tidy A first visitor…

Daliwch i Ddarllen...

Cari Powell: Mater Tywyll- Y Bydysawd Cudd / Dark Matter- The Hidden Universe

Yn Addysgwyr yn Esbonio/Ffurfiol
Cari Powell Mater Tywyll

Mae Cari Powell yn fyfyriwraig PhD ym Mhrifysgol Abertawe a’i phwnc arbenigol yw Ffiseg a Chosmoleg.  Yn yr erthygl gyntaf o gyfres newydd, Addysgwyr yn Esbonio, mae hi’n cyflwyno beth yw Mater Tywyll a pham mae’n bwysig… Cari Powell is a PhD student in Swansea University, and her speciality subject is Physics and Cosmology. In the first of a new series, Educators Explain, she introduces what is Dark Matter and why it is important… Pan fyddwch chi’n meddwl am faint y Bydysawd a’r helaeth o blanedau, sêr a galaethau sydd…

Daliwch i Ddarllen...

Gwyn Griffiths: The Old Red Tongue- Cyflwyno’r gorau o lenyddiaeth Gymraeg mewn un gyfrol / Presenting the finest Welsh literature in one volume

Yn Erthyglau/Llenyddol
The Old Red Tongue

Mae The Old Red Tongue yn flodeugerdd bwysig sy’n cynnwys mwy na 300 o destunau Cymraeg — cerddi, dramâu, cofiannau, traethodau, detholiadau o nofelau a straeon byrion, emynau, molawdau, marwnadau, rhyddiaith ganoloesol, sylwebaeth wleidyddol a diwinyddol — gan tua 200 o ysgrifenwyr sy’n dod o bob cyfnod o’r 6ed ganrif i’r dydd heddiw. Yn ogystal â bod yn antholeg gynhwysfawr, mae’n unigryw am mai i bob eitem y mae cyfieithiad Saesneg ynghyd â chyflwyniad i’r awdur a’r cyd-destun. Mae’n gyflwyniad perffaith i lenyddiaeth Gymraeg ar gyfer darllenwyr parallel.cymru. Yma, mae…

Daliwch i Ddarllen...

Arthur Conan Doyle’s Sherlock Holmes: “The Speckled Band / Y Cylch Brith”

Yn Ffuglen Saesneg Clasurol/Llenyddol
Sherlock Holmes Speckled Band

By Arthur Conan Doyle, 1892. Cyhoeddwyd gyntaf yn y Strand Magazine, gyda darluniau gan Sidney Paget. Codwyd arian ar gyfer cyhoeddi Y Cylch Brith gan The Deerstalkers of Welshpool, ac Eurwyn Pierce Jones sy’n gyfrifol am y cyfieithiad meistrolgar. Rwyf yn ddiolchgar dros ben iddyn nhw am ryddhau’r cyfieithiad i bawb gael ei ddarllen a’i fwynhau, a diolch i David Sutton am brawf ddarllen. First published in the Strand Magazine, with illustrations by Sidney Paget. Funds for the publication of Y Cylch Brith were raised by The Deerstalkers of Welshpool,…

Daliwch i Ddarllen...

Parallel.cymru fel e-cylchlythyr wythnosol- heb unrhyw gost! Hoffech chi dderbyn ysgrifen Cymraeg a dwyieithog unigryw bob penwythnos yn uniongyrchol yn eich mewnflwch?Parallel.cymru as a weekly e-magazine- completely free!Would you like to receive unique Welsh and bilingual writing each weekend direct in your inbox?

Holler Box
Parallel.cymru fel e-cylchlythyr wythnosol- heb unrhyw gost! Hoffech chi dderbyn ysgrifen Cymraeg a dwyieithog unigryw bob penwythnos yn uniongyrchol yn eich mewnflwch?Parallel.cymru as a weekly e-magazine- completely free!Would you like to receive unique Welsh and bilingual writing each weekend direct in your inbox?

Holler Box