Newyddion i Ddysgwyr Newydd

Newyddion i Ddysgwyr Newydd

Yn Dysgwyr/Newyddion

Yma, mae Peter Mescall yn ysgrifennu a Huw Rowlands yn adrodd newyddion i ddysgwyr newydd yn Gymraeg (eithaf) syml. Mae'n cael eu cyhoeddi ar benwythnosau.

Here, Peter Mescall writes and Huw Rowlands reads the news in (quite) simple Welsh. It is published on weekends. Words that are underlined can be clicked or pressed to show an English translation.

Newyddion i Ddysgwyr Newydd ddydd Sul 13/10

Rygbi
Yn rygbi Cwpan y Byd, mi wnaeth Cymru orffen ar frig eu grŵp ar ôl buddugoliaethau yn erbyn Ffiji ac Wrwgwái. Bydd eu gem nesaf yn erbyn Ffrainc yn rownd yr wyth olaf. Sut bynnag, mi wnaeth dyfodiad teiffŵn Hagibis arwain at ganslo gemau rhwng Lloegr a Ffrainc a Seland Newydd a'r Eidal.

Pêl-droed
Mi wnaeth Cymru sicrhau pwynt pwysig oddi cartref yn erbyn Slofacia. Mae'r canlyniad yn golygu eu bod nhw'n cadw'r gobaith o gyrraedd rowndiau terfynol Euro 2020 yn fyw.

Llyfrgell Genedlaethol
Mae'r Llyfrgell Genedlaethol wedi prynu un o'r fersiynau gwreiddiol o'r darlun enwog Salem. Yn wreiddiol y bwriad oedd cynnig y darlun mewn arwerthiant. Dywedodd arwerthwyr Rogers Jones & Co fod perchnogion y darlun yn falch bod Salem yn aros yn rhan o gasgliad cyhoeddus.

Pentre Cythraul
Yn New Brighton, Sir y Fflint mae ymdrech i gael cydnabyddiaeth i ffurf Gymraeg ar enw'r pentref. Yn ôl rhai sy'n byw yn y pentref, Pentre Cythraul ydy'r enw gwreiddiol ac mae swyddfa Comisiynydd y Gymraeg wedi dweud y byddan nhw'n adolygu enwau lleoedd yn y sir cyn hir. Ond mae yna rai / gryn amheon gyda golwg ar a ddylai'r enw fod "Pentre Catherall, ar ôl y diwydiannwr Josiah Catherall neu Pentre Cythrel".


Newyddion i Ddysgwyr Newydd ddydd Sul 06/10

Annibyniaeth
Mae arweinydd Plaid Cymru, Adam Price wedi dweud y bydd refferendwm yn cael ei gynnal ar annibyniaeth Cymru erbyn 2030. Roedd Mr Price yn siarad â BBC Cymru a dywedodd y bydd refferendwm yn bendant yn ystod y "degawd nesaf". Ychwanegodd ei fod o'n disgwyl "na fydd y DU ry'n ni'n gyfarwydd â hi yn bodoli ymhen blynyddoedd".

Brecsit
Yn San Steffan, mae Liz Saville Roberts, arweinydd Plaid Cymru yn Nhŷ'r Cyffredin, wedi galw cynnig Brecsit newydd y Prif Weinidog, Boris Johnson yn "ffantasi". Mae'r cynllun newydd yn cynnwys cael gwared ar y 'backstop', y polisi yswiriant i sicrhau nad oes ffin galed rhwng Iwerddon a'r Deyrnas Unedig. Ond yn ôl Mr Johnson oedd yn siarad yng nghynhadledd y Blaid Geidwadol ddydd Mawrth, heb y cynllun newydd, yr unig ddewis sydd ar ôl fyddai dim cytundeb.

Eisteddfod yr Urdd
Ymgasglodd tua 1,600 o bobl yn Sir Ddinbych ddydd Sadwrn er mwyn ymdeithio o Ysgol Uwchradd Prestatyn i groesawu Eisteddfod Genedlaethol yr Urdd 2020. Bydd yr ŵyl yn cael ei chynnal ar Fferm Kilford ger Dinbych rhwng 25 a 20 Mai flwyddyn nesaf.

Rygbi
Mae Cymru wedi dechrau ei hymgyrch yng Nghwpan y Byd efo buddugoliaethau dros Georgia ac Awstralia. Mae'r canlyniadau'n golygu bod Cymru ar frig eu grŵp. Bydd y gêm nesaf yn erbyn Fiji.


Newyddion i Ddysgwyr Newydd ddydd Sul 22/09

Dysgwyr
Mae S4C wedi cyhoeddi sianel ar-lein newydd i ddysgwyr mewn partneriaeth efo'r Ganolfan Dysgu Cymraeg Genedlaethol. Mae'r Sianel Dysgu Cymraeg yn rhan o wasanaeth sydd ar gael ar S4C Clic i ddefnyddwyr ers 16 Medi. Daeth cadarnhad hefyd y bydd y cyfresi dysgu Cymraeg, Welsh in a Week, a Dal Ati, gwasanaeth blaenorol y sianel i ddysgwyr, yn cael eu cynnwys ymhlith y rhaglenni.

Sgandal betio
Mae is-hyfforddwr Cymru, Rob Howley wedi cael ei anfon adref o Gwpan Rygbi'r Byd yn Siapan yn dilyn amheuon ei fod wedi bod yn betio ar gemau rygbi. Mae Stephen Jones wedi hedfan i Siapan i gymryd lle Howley fel hyfforddwr yr ymosod ac mi wnaeth Warren Gatland, y Prif-hyfforddwr, fynnu na fydd y ffaith bod Howley wedi cael ei anfon adref o Gwpan Rygbi'r Byd yn dilyn honiadau o dorri rheolau yn disodli gobeithion y tîm.

Gwleidyddiaeth
Mae pwyllgor safonau'r cynulliad wedi penderfynu fod cyn arweinydd Plaid Cymru, Leanne Wood wedi torri cod ymddygiad wrth ddefnyddio gair rheg i feirniadu Royston Jones ar Drydar. Cafodd Jones, sy'n blogio dan yr enw Jac o' the North, ei feirniadu gan Wood mewn ymateb i'w feirniadaeth ynglŷn â'r AC Delyth Jewell. Yn ôl y pwyllgor roedd iaith Ms Wood yn ei hymateb yn "anaddas", ond mae hi'n dweud nad ydy hi'n difaru ei defnydd o eiriau.


Newyddion i Ddysgwyr Newydd ddydd Sul 15/09

Chwaraeon
Mae cyn-gapten Cymru, Gareth Thomas, wedi datgelu ei fod o'n byw gyda HIV, gan ddweud ei fod am "dorri stigma" y cyflwr. Mi wnaeth Thomas, sy wedi chwarae 100 o weithiau i Gymru, ddod allan yn hoyw yn 2009 ac mae o wedi ymgyrchu am hawliau hoyw. Mae Thomas yn byw ger Pen-y-bont ar Ogwr efo'i ŵr Stephen, 56. Mi wnaethon nhw briodi yn 2016.

Rygbi
Mae tîm rygbi Cymru wedi hedfan i Siapan ar gyfer Cwpan y Byd. Byddan nhw’n chwarae Georgia yn eu gêm gyntaf ar Fedi 23. Ond mae pryderon am ffitrwydd y chwaraewyr, Adam Beard a Cory Hill. Bydd y gystadleuaeth yn cychwyn ar Fedi 20 yn Tokyo efo gêm rhwng y gwestywyr Siapan, a Rwsia.

Gwleidyddiaeth
Mae Aelod Seneddol y Rhondda, Chris Bryant wedi cyhoeddi y basai fo'n licio olynu John Bercow fel Llefarydd Tŷ'r Cyffredin. Mi wnaeth Mr Bercow gyhoeddi y bydd o'n camu i lawr fel Llefarydd erbyn 31 Hydref, ar ôl 10 mlynedd yn y swydd. Mae Harriet Harman a Lindsay Hoyle o'r Blaid Lafur, Eleanor Laing a Syr Edward Leigh o'r Ceidwadwyr, a Pete Wishart o'r SNP, hefyd wedi taflu'u henwau i'r het.


Newyddion i Ddysgwyr Newydd ddydd Sul 08/09

Annibyniaeth
Ym Merthyr Tudful, mi wnaeth miloedd o bobl ymgasglu mewn rali dros annibyniaeth i Gymru fore Sadwrn. Y rali oedd y drydedd sy wedi cael ei threfni yng Nghymru, ar ôl un yng Nghaerdydd ym mis Mai ac un yng Nghaernarfon ym mis Gorffennaf. Yn ôl y trefnwyr roedd dros 5,200 yn bresennol, ond dydy'r heddlu ddim wedi cadarnhau'r ffigurau.

Gwleidyddiaeth
Mae galwadau am ddatganoli pwerau dros drethi ar hediadau i Gymru wedi cael eu gwrthod. Yn ôl Gweinidog Cyllid Cymru, Rebecca Evans, mae'r penderfyniad gan Lywodraeth y DU yn "gwbl afresymol". Roedd adroddiad ym mis Mehefin wedi mynegi'r farn y dylai gweinidogion Cymru reoli'r dreth teithwyr awyr erbyn 2021. Ond mae gweinidogion Prydeinig wedi dweud eu bod yn bryderus y gallai Llywodraeth Cymru ddefnyddio'r pwerau i hyrwyddo Maes Awyr Caerdydd ar draul Maes Awyr Bryste.

Rygbi
Collodd Cymru eu gêm olaf cyn Cwpan y Byd 19-10 yn erbyn Iwerddon yn Nulyn, eu hail golled yn olynol. Bydd Cymru'n chwarae Georgia yn eu gêm gyntaf yng Nghwpan y Byd ar 23 Medi, cyn wynebu Awstralia, Fiji, ac Wrwgwái yn eu gemau grŵp.

Pêl-droed
Mae Cymru'n dal i fedru cyrraedd rowndiau terfynol Euro 2020 ar ôl buddugoliaeth dros Azerbaijan yn Stadiwm Dinas Caerdydd nos Wener. Mae'r canlyniad yn golygu bod Cymru wedi codi i'r trydydd safle yn eu grŵp.


 


Ymwadiad
Ysgrifennwyd rhai o’r erthyglau 'Dysgwyr' gan bobl sydd eisoes wrthi’n dysgu Cymraeg. Efallai y dewch ar draws rhai camgymeriadau ieithyddol yn y Gymraeg o bryd i’w gilydd.

Disclaimer
Some of the 'Learner' articles have been written by those who are still learning Welsh. You may therefore come across some linguistic errors in the Welsh from time to time.


Ask Dr Gramadeg

Geirfa Thematig