Newyddion i ddysgwyr newydd

Newyddion i Ddysgwyr Newydd

Yn Dysgwyr/Newyddion

Yma, mae Peter Mescall yn ysgrifennu a Huw Rowlands yn cyflwyno newyddion i ddysgwyr newydd yng Nghymraeg (eithaf) syml. Mae’n cael eu cyhoeddi dydd Sul a chanol pob wythnos.
Here, Peter Mescall writes and Huw Rowlands presents news in (quite) simple Welsh. It is published on Sundays and midweek. Words that are underlined can be clicked or pressed to show an English translation.

Newyddion dydd Sul 20/05

Gwleidyddiaeth

Yn y Cynulliad mae Neil Hamilton wedi colli ei rôl fel arweinydd grŵp UKIP yng Nghymru. Derbyniodd Mr Hamilton y newyddion trwy neges destun. Mewn datganiad, dywedodd Mr Hamilton “Does dim plaid arall yn gweithio fel yma. Mae angen ailystyried sut mae’r arweinyddiaeth yng Nghymru’n cael ei dewis.”

Diwydiant

Mae cwmni JCB Power Products wedi cadarnhau y byddan nhw’n cau eu ffatri yn Y Drenewydd. Ar hyn o bryd, mae’r ffatri’n cyflogi 30 o weithwyr sy’n gwneud generaduron disel. Dywedodd y cwmni y byddan nhw’n cynhyrchu‘r generaduron ar safleoedd eraill.

Adloniant

Mae Rheilffordd Yr Wyddfa wedi enwi cerbyd trên ar ôl y Fonesig Shirley Bassey. Dywedodd y gantores, “Dwi mor ddiolchgar i Reilffordd Yr Wyddfa am yr anrhydedd unigryw yma.” Hi yw’r pedwerydd person i gael cydnabyddiaeth gan y rheilffordd, ar ôl Katherine Jenkins, Syr Bryn Terfel a Syr Dave Brailsford.

Rygbi

Mae’r Scarlets wedi cyrraedd rownd derfynol y Pro14, efo buddugoliaeth yn erbyn Glasgow yn Stadiwm Scotstoun nos Wener. Byddan nhw’n wynebu Leinster ar ôl eu buddugoliaeth dros Munster yn y cyn-rownd derfynol arall.


Newyddion dydd Iau 17/05

Traethau Cymru

Mae 47 o lefydd yng Nghymru wedi ennill statws y Faner Las eleni, sy’n 3 llai na’r llynedd. Mae’r rhestr yn cynnwys traethau, marinas a chwmnïau. Eleni sy’n flwyddyn arbennig ers sefydliad y rhaglen Baner Las 30 mlynedd yn ôl.

Parc Gwyliau

Mae’r cwmni Bluestone wedi cyhoeddi eu bod nhw’n bwriadu adeiladu 500 o gabanau gwyliau ar stâd Penrhos ar Ynys Gybi. Ond dywedodd y Cynghorydd Robert Llywelyn Jones fod ganddo fo bryder am sut y bydd y Gymraeg yn cael ei heffeithio gan y datblygiad. Mae’r prosiect yn disgwyl creu dros 1,500 o swyddi newydd.

Dysgwr y Flwyddyn

Bydd pump cystadleuydd yn rownd derfynol Dysgwr y Flwyddyn eleni. Y pump sydd yn cystadlu fydd Steve Dimmick, Caerdydd; Mihil Patel, Caerdydd; Yankier Pijeira Perez, Llanrug; Nicky Roberts, Aberystwyth a Matt Spry, Caerdydd. Mae’r gystadleuaeth yn cael ei chynnal yn flynyddol yn yr Eisteddfod Genedlaethol. Y llynedd enillodd Emma Chapel y lle cyntaf.

Pêl-droed

Mae Cymdeithas Bêl-droed Cymru wedi cadarnhau y bydd y tîm cenedlaethol yn dychwelyd i’r Stadiwm Principality ar gyfer eu gêm gyfeillgar yn erbyn Sbaen ar 11 Hydref. Dydy Cymru ddim wedi chwarae gêm ryngwladol yn y Stadiwm ers 2011.


Newyddion dydd Sul 13/05

Gwleidyddiaeth

Ar ôl ei gyhoeddiad mis diwethaf, mae Carwyn Jones wedi dweud y fydd o ddim yn aros fel Aelod Cynulliad ar ôl 2021. Mae Mr Jones wedi cynrychioli ei etholaeth ers etholiad cyntaf y Cynulliad 19 mlynedd yn ôl.

Bad achub

Yn ôl yr RNLI, dydy bad achub bob tywydd yng Nghei Newydd ddim yn cael ei ddefnyddio yn ddigon aml. Maen nhw wedi dweud bod yna gynlluniau i ddefnyddio cwch llai o faint sydd yn addas ar gyfer y lleoliad. Dywedodd ymgyrchwyr bydd bwlch 70 milltir ar hyd arfordir Ceredigion heb bad achub bob tywydd yn creu sefyllfa efo risgiau annerbyniol.

Record cyflymdra

Mae sied â modur wedi torri’r record cyflymdra ar dir efo cyflymdra dros 100 milltir yr awr. Torrodd y perchennog Kevin Nicks ei record ei hun ar draeth Pentwyn yn Sir Gaerfyrddin.

Rygbi

Enillodd y Gleision Cwpan Her Ewrop ar ôl buddugoliaeth gyffrous o 31-30 yn erbyn Caerloyw. Yn funud olaf y gêm, roedd Gareth Anscombe yn llwyddiannus efo cic gosb. Mae’r canlyniad yn golygu bod y Gleision wedi ennill y gystadleuaeth am yr ail dro.


Newyddion dydd Iau 10/05

Pêl-droed

Mae Caerdydd wedi sicrhau codiad i’r Uwch Cynghrair Lloegr, ond mae Abertawe’n wynebu colli eu lle ar ôl iddyn nhw golli’r gêm yn erbyn Southampton nos Fawrth. Mae angen ennill eu gêm olaf arnyn nhw ond bydd aros yn y gynghrair yn dibynnu ar ganlyniadau eraill.

Snwcer

Enillodd Mark Williams Pencampwriaeth y Byd yn Sheffield nos Lun am y trydydd tro. Ond ar ôl y fuddugoliaeth, wnaeth o roi cyfweliad yn noethlymun– rhywbeth oedd o’n addo wneud yn y rowndiau cynharach.

Nodyn personol

Mae ein gohebydd isio dweud rhywbeth wrth y darllenwyr. Yn ei farn o, mae’n bwysig siarad ac ymarfer cymaint â phosib. Bydd o’n dathlu rhywbeth arbenning yn fuan, felly mae o isio anfon neges atoch chi.

“Wnes i ddechrau dysgu Cymraeg dwy flynedd yn ôl efo Say Something in Welsh ac wedyn dosbarthiadau Cymraeg i Oedolion. O’n i’n defnyddio Duolingo a Memrise er mwyn ychwanegu geirfa. Dw i wedi darllen 17 llyfr Cymraeg pellach sy’n addas ar gyfer dysgwyr a phobl sy’n rhugl. Mewn pythefnos bydda i’n priodi trwy gyfrwng y Gymraeg yng Nghaernarfon- carreg milltir enfawr amdani.
“Dw i’n moyn dweud diolch i’r pobl sy wedi sgwennu’r cyrsiau- er enghraifft Aran Jones o SSIW a Richard Morse o Duolingo; fy nhiwtor Aled Lewis Evans a fy ffrindiau sydd wedi rhoi lot o anogaeth i mi. A diolch i Neil Rowlands a Huw Rowlands; y cyfle i ysgrifennu’r newyddion oedd yn anhygoel, ac ymddiheuriadau os mae unrhyw gamgymeriadau yn beth dw i’n sgwennu. Ac yn olaf, diolch i Debbi, fy mhartner i. Mae hi’n cefnogi’r Gymraeg ac yn fy annog i; i briodi hi yw’r teimlad gorau yn y byd.”
– Peter Mescall


Newyddion dydd Sul 06/05

Gwleidyddiaeth

Mae’r Llywodraeth Cymru wedi cyhoeddi cynlluniau i helpu busnesau bach efo’r Gymraeg. Bydd busnesau bach o bob rhan o Gymru yn gallu cael gwasanaeth am ddim i gefnogi defnyddio’r Gymraeg o hyn ymlaen. Yn ôl y Llywodraeth mae’r cynllun yn rhan o’r bwriad i gael miliwn o siaradwyr Cymraeg erbyn 2050.

Eryri

Bu farw dynes ar ôl ei llithro oddi ar Lyder Fawr, Eryri. Mae Tîm Achub Mynydd y Gogledd wedi dweud a gawson nhw eu galw tua 9.00 fore dydd Gwener.

Alex Ferguson

Mae Alex Ferguson, cyn-reolwr Manchester United, wedi cael llawdriniaeth ar ôl iddo fo ddioddef efo gwaedlif ddydd Sadwrn. Roedd o wedi bod yng ngêm olaf Arsene Wenger yn erbyn Manchester United penwythnos diwethaf lle rhoddwyd anrheg arbennig iddo fo. Mr Ferguson yw’r rheolwr mwyaf llwyddiannus erioed yn yr Uwch Gynghrair Lloegr.

Rygbi

Yn y Pro 14 enillodd y Sgarlets eu gêm gartref yn erbyn y Cheetas o Dde Affrica. Bydd y fuddugoliaeth yn hwb i ymdrechion y Sgarlets i amddiffyn eu teitl.


Newyddion dydd Mawrth 01/05

Gwleidyddiaeth

Dweud Carwyn Jones mae o’n moyn cael ei gofio fel Prif Weinidog “teg a gonest” ar ôl ei gyhoeddi bydd o’n gadael swydd fel Prif Weinidog ac arweinydd Llafur Cymru yn y hydref. Mae Mr Jones wedi bod yng nghanol y dadl dros honiadau bwlio ar ôl marwolaeth Carl Sargeant y llynedd.

Bwyd figan

Mae’r Gymdeithas Figanaidd yn dweud eu bod nhw’n bwriadu gofyn i Lywodraeth Cymru sicrhau bod opsiynau figan ar gael yn y sector cyhoeddus. Yn ôl yr ymgyrchwyr, mae mwy a mwy o bobl eisiau dewis bwyd figanaidd ond dyw hynny ddim wastad yn bosib mewn llefydd fel ysbytai ac ysgolion.

De Cymru

Yng Nghasnewydd, cafodd pedwar o bobl eu harestio ar ôl i gar daro pobl yng nghanol y ddinas yn ystod oriau mân ddydd Sul. Tarodd car Ford C Max tair dynes ac un dyn ar Heol Cambrian am 05:30.

Rygbi

Mae S4C wedi cyhoeddi eu bod nhw’n dal at drio sicrhau’r hawliau darlledu’r Pro 14 y tymornesaf. Yn gynharach eleni, prynodd sianel Premier Sports yr hawliau i’r gystadleuaeth o dymor 2018/19 ymlaen.


Newyddion ddydd Sul 29/04 (oddi wrth Dani Schlick)

Hawliau’r Iaith

Ar ôl erthygl feirniadol am Gymru a’r Gymraeg yn y Sunday Times, mae AS Liz Saville Roberts yn galw am ddeddfwriaeth sydd yn gwarchod ieithoedd rhag casineb a rhagfarn. Mae Mrs Roberts yn gweld hawliau’r iaith fel nodwedd bersonol ddylai gael ei gwarchod dan y Ddeddf Cydraddoldeb.

Gwleidyddiaeth

Mae’r Prif Weinidog Cymru, Carwyn Jones, wedi cyhoeddi na fydd o’n parhau fel arweinydd Plaid Lafur Cymru na Phrif Weinidog o hydref eleni ymlaen. Mae dadl dros bwy fydd yn dilyn Carwyn Jones bellach wedi dechrau, ond hyd yn hyn dim ond Mark Drakeford, yr Ysgrifennydd Cyllid, fydd yn sefyll am y swydd.

Rhyngwladol

Dydd Gwener, 27ain Ebrill, cyfarfoddodd arweinwyr De a Gogledd Corea am y tro cyntaf ers mwy na deng mlynedd. Yn y Tŷ Heddwch cafodd y ddau arweinydd drafodaeth ynglŷn arfau niwclear Gogledd Corea a chytundeb heddwch rhwng y ddwy wlad.


Newyddion dydd Mercher 18/04/2018

Ymchwiliad dros honiadau o fwlio tu mewn i Lywodraeth Cymru

Yn ôl yr adrodd gan James Hamilton QC, dydy’r Prif Weinidog ddim wedi torri’r cod gweinidogol. Hefyd, wnaeth o gyrraedd y penderfyniad nad oedd Carwyn Jones wedi camarwain y senedd.

Costau’r Tai

Mae’r prisiau tai’n dal i gynyddu yng Nghymru er yr un cyfnod y llynedd. Ym mis Chwefror, roedd tai yng Nghymru yn werth £153,000 ar gyfartaledd, codiad o 4.8%.

Yr Iaith

Mae cyngor Wrecsam yn mynnu eu bod nhw’n ystyried y Gymraeg yn bwysig, wrth i ddwsin o ymgyrchwyr fygwth peidio â thalu eu trethi mewn protest yn erbyn ffurflenni. Yn ôl Cymdeithas yr Iaith Gymraeg mae’r Cyngor wedi methu â chywiro gwallau ar y bil treth cyngor blynyddol, er gwaethaf cwynion ers 2014.

Cwpan y Pencampwyr Ewrop

Mae Prif Hyfforddwr y Sgarlets, Wayne Pivac, wedi galw arnyn nhw i greu hanes yn y rownd gynderfynol yn erbyn Leinster ddydd Sadwrn. Dydy tîm o Gymru ddim wedi cyrraedd y rownd derfynol ers Caerdydd yn y Cwpan Heineken cyntaf ym 1996.


Ymwadiad
Ysgrifennwyd rhai o’r erthyglau ‘Dysgwyr’ gan bobl sydd eisoes wrthi’n dysgu Cymraeg. Efallai y dewch ar draws rhai camgymeriadau ieithyddol yn y Gymraeg o bryd i’w gilydd.

Disclaimer
Some of the ‘Learner’ articles have been written by those who are still learning Welsh. You may therefore come across some linguistic errors in the Welsh from time to time.