Newyddion i ddysgwyr newydd

Newyddion i Ddysgwyr Newydd

Yn Dysgwyr/Newyddion

Yma, mae Peter Mescall yn ysgrifennu a Huw Rowlands yn cyflwyno newyddion i ddysgwyr newydd yng Nghymraeg (eithaf) syml. Mae’n cael eu cyhoeddi dydd Sul.
Here, Peter Mescall writes and Huw Rowlands presents news in (quite) simple Welsh. It is published on Sundays. Words that are underlined can be clicked or pressed to show an English translation.

Newyddion dydd Sul 08/07

Yr Iaith

Ddydd Sadwrn, casglodd bron i 100 protestwyr tu allan y siop Drago Mills ym Merthyr Tudful i brotestio yn erbyn sylwadau‘r perchennog am yr iaith Gymraeg. Digwyddodd y protest ar ôl i’r cadeirydd mynegi ei farn mai “Saesneg yw’r dewis iaith pobl leol” hefyd yn cwestiynu’r addasrwydd o arwyddion dwyieithog.

Yr Eisteddfod

Mae Bwrdd Rheoli’r Eisteddfod wedi cyhoeddi y bydd Tregaron yn cynnal yr Eisteddfod yn 2020. Dyma’r tro cyntaf i’r Eisteddfod ymweld â’r dref, ac mae’n chwarter canrif ers iddi gael ei chynnal yng Ngheredigion. Yn 2019 bydd yr Eisteddfod yn Llanrwst, sir Conwy, ac mae gorymdaith i groesawu Eisteddfod Genedlaethol wedi’i chynnal yng Nghonwy ddydd Sadwrn.

Chwaraeon

Mae Tour De France wedi dechrau ac mae’r seiclwr Cymraeg, Geraint Thomas yn gobeithio cael y cyfle i ennill y ras. Mae o wedi cefnogi Chris Froome yn y ras ond eleni mae David Brailsford wedi rhoi caniatâd i rasio tan diwedd yr ail wythnos.

Pêl-droed

Ddydd Sadwrn ar ôl buddugoliaeth 2-0 yn erbyn Airbus bydd Wrecsam yn teithio i Bortugal i chwarae Louletano DC.

Mae ein gohebydd wedi clywed bod pencampwriaeth arall yn cymryd lle ar yr un pryd ond mae o’n siŵr eich bod chi wedi clywed digon o hynny erbyn hyn!


Newyddion dydd Sul 01/07

Diwydiant

Mae’r Cwmnïau dur Tata a ThyssenKrupp yn uno ar ôl iddyn nhw gytuno i greu cwmni dur ail fwyaf Ewrop. Mae’r cytundeb wedi sicrhau dyfodol y gweithwyr ym Mhort Talbot lle mae Tata yn cyflogi mwy na 4,000 o bobl.

Yr Iaith

Mae Cymdeithas yr Iaith wedi beirniadu Bruce Roberston, cadeirydd cwmni Trago Mills. Yn ôl y gymdeithas, gwrth Cymraeg ydy Mr Roberston ar ôl iddo fo ddweud bod ganddo “amheuon” am addysg cyfrwng Cymraeg mewn llythyr at Gomisiynydd y Gymraeg. Mae gan y cwmni bedwar safle ar hyd y Deyrnas Unedig. Y diweddaraf ydy’r safle ym Merthyr Tudful. Ar hyn o bryd arwyddion uniaith Saesneg sydd yn y siop, ond yn y llythyr mae Mr Robertson yn cytuno defnyddio arwyddion dwyieithog. Ond, hefyd mae o wedi beirniadu’r werth arwyddion dwyieithog ac mae o wedi honni ei fod o wedi erioed clywed yr iaith yn yr ardal.

Chwaraeon

Cyn dechrau’r Tour de France mae Geraint Thomas wedi dweud ei fod o’n gobeithio herio am ennill y ras. Y llynedd roedd rhaid iddo fo roi’r gorau ar ôl damwain. Bydd y ras yn dechrau penwythnos nesaf.


Newyddion dydd Sul 17/06

Gwleidyddiaeth

Mae’r bargyfreithiwr sy’n cynrychioli Prif Weinidog Cymru, Carwyn Jones, wedi dweud bod mwy o ferched wedi dod ymlaen efo cyhuddiadau yn erbyn Carl Sargeant. Dywedodd Cathryn McGahey QC fod “nifer o ferched wedi camu ymlaen neu wedi’u hadnabod gan ddweud eu bod wedi dioddef ymddygiad annerbyniol gan Mr Sargeant”.

Addysg

Mae Cyngor Sir Y Fflint yn ystyried cael gwared â chludiant am ddim i ddisgyblion sydd â rhieni sy’n derbyn budd-daliadau, ac unigolion mewn addysg ôl-16. Ar hyn o bryd does dim rhaid i’r cyngor darparu cludiant am ddim os oes ysgol ‘addas’ yn agosach na’r un mae’r disgybl yn ei fynychu. Mae hyd at 720 disgybl yn derbyn cludiant am ddim i ysgolion Cymraeg, gyda’r un nifer ar gyfer ysgolion crefyddol.

Rygbi

Mae Cymru wedi gorffen cyfres yr haf efo buddugoliaeth yn erbyn Yr Ariannin. Mae’r buddugoliaeth yn golygu y bydd Cymru yn y trydydd lle yn safleoedd y byd.


Newyddion dydd Sul 10/06/2018

Gwleidyddiaeth

Dydy Llywodraeth Cymru “ddim wedi gwneud unrhyw beth” i hybu’r sector gofod yng Nghymru, yn ôl Dr Bleddyn Bowen, arbenigwr o Brifysgol Caerlŷr. Mewn ymateb, dywedodd Llywodraeth Cymru eu bod yn gweithio efo canolfannau academaidd arbenigol sydd yn trio datblygu busnes yn y maes.

Marwolaeth plentyn

Cafodd ddynes 37 oed ei harestio yn dilyn marwolaeth plentyn yn Rhondda Cynon Taf. Cafodd y gwasanaethau brys eu galw i dŷ yn Nhrealaw am tua 22:20 nos Wener lle wnaethon nhw ffeindio merch sy wedi marw. Mae’r ddynes yn parhau yn y ddalfa lle mae hi’n helpu’r heddlu efo eu hymholiadau.

Mân-werthu

Mae House of Fraser wedi cyhoeddi eu bwriad i gau ddwy siop yng Nghymru. Mae’r siopau ar restr o 31 o siopau y bydd ar gau. Maen nhw’n disgwyl masnachu tan ddechrau 2019.

Seiclo

Mae Geraint Thomas wedi ymestyn ei fantais yn y Criterium du Dauphine. Bydd o’n trio ennill y ras yn y cymal olaf ddydd Sul.

Rygbi

Yn Yr Ariannin, enillodd Cymru’r prawf Cyntaf yn gyfres yr haf. Sgoriodd George North ei drydydd cais ar ddeg ar hugain i Gymru.


Newyddion dydd Sul 03/06

Eisteddfod yr Urdd

Enillodd Osian Wyn Owen cadair Eisteddfod yr Urdd 2018. Mae Osian sy’n dod o’r Felinheli (rhwng Bangor a Chaernarfon), yn gyn-ddisgybl yn Ysgol Y Felinheli ac Ysgol Syr Hugh Owen, Caernarfon.

Morlyn Llanw Abertawe

Mae’r cwmni sy’n gobeithio adeiladu morlyn llanw ym Mae Abertawe yn dweud eu bod nhw’n parhau bod “yn y niwl” am ddyfodol y cynllun. Mae gan y cwmni bryderau na fydd y prosiect mynd ymlaen. Dywedodd Prif Weinidog Cymru, Carwyn Jones, y byddai gwrthod y cynllun yn “gic unwaith eto yn y dannedd”. Y llynedd, wnaeth adroddiad annibynnol argymell cefnogi’r lagŵn gwerth £1.3bn, a fyddai yn ôl datblygwyr yn darparu pŵer i 120,000 o dai.

Rygbi

Yn Washington DC, enillodd Cymru eu gêm yn erbyn De Affrica 22-20. Roedd y gêm wedi cymryd lle er gwaetha beirniadaeth gan dimau o Loegr sy wedi gwrthod rhoi caniatâd i’w chwaraewyr nhw i gymryd rhan yn y gêm. Bydd Cymru yn teithio i’r Ariannin i chwarae mewn dwy gêm brawf ar ddyddiau Sadwrn 9 Mehefin a 16 Mehefin.

Yn Ffrainc, mae tîm rygbi dan-20 Cymru wedi dechrau eu hymgyrch ym Mhencampwriaeth y Byd efo buddugoliaeth ar ôl trechu Awstralia o 26-21.


Newyddion dydd Sul 20/05

Gwleidyddiaeth

Yn y Cynulliad mae Neil Hamilton wedi colli ei rôl fel arweinydd grŵp UKIP yng Nghymru. Derbyniodd Mr Hamilton y newyddion trwy neges destun. Mewn datganiad, dywedodd Mr Hamilton “Does dim plaid arall yn gweithio fel yma. Mae angen ailystyried sut mae’r arweinyddiaeth yng Nghymru’n cael ei dewis.”

Diwydiant

Mae cwmni JCB Power Products wedi cadarnhau y byddan nhw’n cau eu ffatri yn Y Drenewydd. Ar hyn o bryd, mae’r ffatri’n cyflogi 30 o weithwyr sy’n gwneud generaduron disel. Dywedodd y cwmni y byddan nhw’n cynhyrchu‘r generaduron ar safleoedd eraill.

Adloniant

Mae Rheilffordd Yr Wyddfa wedi enwi cerbyd trên ar ôl y Fonesig Shirley Bassey. Dywedodd y gantores, “Dwi mor ddiolchgar i Reilffordd Yr Wyddfa am yr anrhydedd unigryw yma.” Hi yw’r pedwerydd person i gael cydnabyddiaeth gan y rheilffordd, ar ôl Katherine Jenkins, Syr Bryn Terfel a Syr Dave Brailsford.

Rygbi

Mae’r Scarlets wedi cyrraedd rownd derfynol y Pro14, efo buddugoliaeth yn erbyn Glasgow yn Stadiwm Scotstoun nos Wener. Byddan nhw’n wynebu Leinster ar ôl eu buddugoliaeth dros Munster yn y cyn-rownd derfynol arall.

 


Ymwadiad
Ysgrifennwyd rhai o’r erthyglau ‘Dysgwyr’ gan bobl sydd eisoes wrthi’n dysgu Cymraeg. Efallai y dewch ar draws rhai camgymeriadau ieithyddol yn y Gymraeg o bryd i’w gilydd.

Disclaimer
Some of the ‘Learner’ articles have been written by those who are still learning Welsh. You may therefore come across some linguistic errors in the Welsh from time to time.