Newyddion i Ddysgwyr Newydd

Newyddion i Ddysgwyr Newydd

Yn Dysgwyr/Newyddion

Yma, mae Peter Mescall yn ysgrifennu a Huw Rowlands yn adrodd newyddion i ddysgwyr newydd yn Gymraeg (eithaf) syml. Mae'n cael eu cyhoeddi ar benwythnosau.

Here, Peter Mescall writes and Huw Rowlands reads the news in (quite) simple Welsh. It is published on weekends. Words that are underlined can be clicked or pressed to show an English translation.

Newyddion i Ddysgwyr Newydd ddydd Sul 09/06

Ffyrdd
Mae Prif Weinidog Cymru, Mark Drakeford, wedi cyhoeddi ei fod o'n mynd i gefnu ar gynlluniau £1.6bn ar gyfer ffordd liniaru'r M4. Mewn datganiad fore Mawrth dywedodd Mr Drakeford bod y cynllun wedi cael ei wrthod ar ôl yr ymchwiliad cyhoeddus diweddaraf. Ond mae arweinydd Plaid Cymru, Adam Price wedi honni bod "hon yn ffordd warthus i Lywodraeth ddod i benderfyniadau allweddol" ac ychwanegodd fod y Llywodraeth wedi "gwastraffu blynyddoedd" ar ddatrys y broblem efo tagfeydd.

Diwydiant
Mae cwmni ceir Ford wedi cyhoeddi y byddan nhw'n cau eu ffatri ym Mhen-y-bont ar Ogwr erbyn Medi 2020. Mae'r ffatri'n cyflogi 1,700 o weithwyr a chafodd ei sefydlu yn y saithdegau. Yn ôl y cwmni, mae'r penderfyniad i gau'r safle ym Mhen-y-bont yn rhan o strategaeth y cwmni i greu busnes mwy effeithlon yn Ewrop.

Cwrw Brains
Mae cwmni Brains wedi dweud eu bod nhw'n bwriadu taflu 36,000 o beintiau o gwrw i ffwrdd oherwydd problem efo'i flas. Dywedodd llefarydd dros y cwmni fod "problem efo blas y cwrw" wedi cael ei ddarganfod a bod yr holl gasgenni wedi eu galw 'nôl.

Pêl-droed
Collodd Cymru 2-1 yn erbyn Croatia brynhawn Sadwrn yn eu gêm ragbrofol pencampwriaeth Ewropeaidd. Yn ôl y Prif Hyfforddwr, Ryan Giggs, talodd Cymru am eu camgymeriadau mewn gêm y cafodd ei chwarae efo tymereddau yn fyw na 30C gradd. Bydd Cymru'n teithio i Budapest cyn wynebu Hwngari nos Fawrth yn eu gêm nesaf.


Newyddion i Ddysgwyr Newydd ddydd Sul 02/06

Eisteddfod yr Urdd
Mae Iestyn Tyne, sy'n dod o Ben Llŷn yn wreiddiol, wedi ennill Cadair Eisteddfod yr Urdd Caerdydd a'r Cylch 2019. Iestyn yw'r person cyntaf erioed i ennill y ddwy wobr, sef coron a chadair Eisteddfod Genedlaethol yr Urdd. Enillodd o'r goron yn 2016 yn y Fflint. Eidalwraig, Francesca Elena Sciarrillo enillodd y gystadleuaeth Medal y Dysgwyr. Dechreuodd Francesca ddysgu siarad Cymraeg ar ôl iddi hi symud i Fangor i ddechrau gradd mewn Llenyddiaeth Saesneg. Bydd yr Eisteddfod yn ymweld â Sir Ddinbych yn 2020, a Sir Gaerfyrddin yn 2021.

Miliwn o Siaradwyr
Mae Llywodraeth Cymru wedi cyhoeddi cynllun sy'n rhoi caniatâd i gynghorau sir i gael gosod eu targedau eu hunain er mwyn ceisio sicrhau miliwn o siaradwyr Cymraeg erbyn 2050. Yn ôl y Llywodraeth, mae awdurdodau lleol yn gwybod orau sut i sicrhau cyfleoedd i ddatblygu sgiliau Cymraeg yn yr ysgol a defnyddio'r iaith mewn bywydau plant bob dydd.

Etholiad Ewrop
Mae Plaid Brexit wedi llwyddo i ennill dwy sedd yng Nghymru yn Etholiad Senedd Ewrop. Daeth Plaid Cymru yn ail ledled Cymru, gan gadw eu sedd. Mae Llafur wedi cadw eu sedd nhw hefyd ar ôl iddyn nhw orffen yn y trydydd safle. Enillodd Plaid Brexit 19 o'r 22 awdurdod lleol.

Yr Iaith
Mae'r cwmni Say Something in Welsh wedi dathlu ei ddegfed penblwydd efo parti yn y Galeri yng Nghaernarfon. Cafodd y cwmni ei sefydlu gan Aran Jones ac Iestyn ap Dafydd yn 2009 ac maen nhw wedi helpu miloedd o bobl dysgu Cymraeg gan gynnwys ein gohebydd. Eleni mae'r cwmni wedi pasio'r trothwy treth ar werth ac mae rhaid iddyn nhw dalu'r treth sy ddim yn cael ei ychwanegu i addysg yn Saesneg.


Newyddion i Ddysgwyr Newydd ddydd Sul 26/05

Cofeb Cofiwch Dryweryn
Mae cyngor Pen-y-Bont ar Ogwr wedi anfon llythr at ddynes er mwyn gorfodi iddi gael gwared ar gopi o gofeb Cofiwch Dryweryn oddi ar wal ei siop oni bai bod hi'n gofyn am ganiatâd i ddefnyddio hysbysebion. Mae'r Cyngor Sir wedi dweud bod angen iddyn nhw baentio dros y gofeb oherwydd ei bod yn dod o dan gategori hysbyseb. Yn ôl yr AC Neil McEvoy, sy'n cefnogi'r achos i gadw'r gofeb ar wal y siop "nid hysbyseb fasnachol yw hwn" ac mae o wedi gofyn i'r cyngor ailystyried eu barn.

Gwleidyddiaeth
Mae'r Prif Weinidog, Theresa May wedi cyhoeddi y bydd hi'n ymddiswyddo fel arweinydd y Blaid Geidwadol ar 7 Mehefin. Bydd yr etholiad i ddewis arweinydd Ceidwadol newydd yn dechrau ar 10 Mehefin, ond bydd Mrs May yn aros fel Prif Weinidog nes y bydd y penderfyniad wedi cael ei wneud.

Carchar am oes
Yn Llys y Goron yr Wyddgrug, mae dyn o Sir y Fflint wedi'i garcharu am oes ar ôl iddo gael ei ddedfrydu'n euog o ladd ei bartner gyda morthwyl yn ei chartref ym Mhenyffordd ger Treffynnon. Bydd yn rhaid i John Garner, 51, dreulio o leiaf 22 o flyneddoedd yn y carchar cyn cael ei ystyried am barôl.


Newyddion i Ddysgwyr Newydd ddydd Sul 19/05

Addysg
Mae Cyngor Sir y Fflint wedi dweud eu bod nhw’n edrych i sefydlu ysgol Gymraeg ym Mwcle yn y pum mlynedd nesaf. Mae ymgyrchwyr iaith Sir y Fflint dros Addysg Gymraeg wedi dweud y dylid gwneud mwy i hyrwyddo ysgolion cyfrwng Cymraeg y sir. Ond dywedodd Arweinydd y Cyngor, Ian Roberts fod "gweledigaeth fawr" yn y sir ar gyfer addysg Gymraeg ac mi wnaeth o gyfeirio at welliannau neu safleoedd newydd sydd ar y gweill i ysgolion Cymraeg yn Yr Wyddgrug, Shotton a'r Fflint

Treth incwm
Mae nifer o weithwyr yng Nghymru wedi talu'r swm anghywirdreth incwm ar ôl camgymeriad efo codau treth sy'n ymwneud â lle mae pobl yn byw. Dywedodd adran Cyllid a Thollau Ei Mawrhydi (HMRC) fod y gwall wedi digwydd am fod cod S am Yr Alban wedi cael ei ddefnyddio, gan olygu bod rhai bobl wedi talu’r cyfanswm anghywir.

Sir y Fflint
Mae Heddlu Gogledd Cymru wedi cadarnhau bod dyn 48 oed wedi cael ei arestio ar sail amheuaeth ei fod wedi dwyn arian oddi ar glwb pêl-droed Broughton Park. Mae cadeirydd y clwb wedi dweud eu bod nhw’n helpu’r heddlu.

Pêl-droed
Enillodd Manchester City y Cwpan FA gan sicrhau eu trydydd tlws eleni y tro cyntaf i unrhyw dîm ennill y cynghrair a’r ddau gwpan.


Ymwadiad
Ysgrifennwyd rhai o’r erthyglau 'Dysgwyr' gan bobl sydd eisoes wrthi’n dysgu Cymraeg. Efallai y dewch ar draws rhai camgymeriadau ieithyddol yn y Gymraeg o bryd i’w gilydd.

Disclaimer
Some of the 'Learner' articles have been written by those who are still learning Welsh. You may therefore come across some linguistic errors in the Welsh from time to time.


Ask Dr Gramadeg

Geirfa Thematig