Newyddion i Ddysgwyr Newydd

Newyddion i Ddysgwyr Newydd

Yn Dysgwyr/Newyddion

Yma, mae Peter Mescall yn ysgrifennu a Huw Rowlands yn adrodd newyddion i ddysgwyr newydd yn Gymraeg (eithaf) syml. Mae'n cael eu cyhoeddi ar benwythnosau.

Here, Peter Mescall writes and Huw Rowlands reads the news in (quite) simple Welsh. It is published on weekends. Words that are underlined can be clicked or pressed to show an English translation.

Newyddion i Ddysgwyr Newydd 05/05

Gwleidyddiaeth
Mae Adam Price, arweinydd Plaid Cymru, wedi galw ar gefnogwyr ail refferendwm ar yr Undeb Ewropeaidd i bleidleisio dros y blaid yn yr etholiad ar gyfer Senedd Ewrop ddiwedd mis Mai. Mae Plaid Cymru eisoes wedi dweud y dylai Cymru gynnal refferendwm ar annibyniaeth os bydd Brexit yn digwydd heb bleidlais arall ar ein haelodaeth o'r Undeb Ewropeaidd. Mae wyth plaid yn gobeithio sicrhau cefnogaeth pleidleiswyr Cymru yn yr etholiadau Ewropeaidd, Ceidwadwyr, Llafur, Plaid Cymru, UKIP, y Democratiaid Rhyddfrydol, y Blaid Werdd, Plaid Brexit a Change UK.

Addysg
Mae Llywodraeth Cymru wedi cyhoeddi fersiwn drafft y cwricwlwm newydd gan ddweud eu bod nhw wedi cyrraedd “carreg filltir bwysig”. Disgwylir y bydd y cwricwlwm yn dechrau yn 2022.

Pêl-droed
Mae Caerdydd wedi colli eu lle yn Uwch Gynghrair Lloegr ar ôl iddyn nhw gael eu trechu o dair gôl i ddwy adref yn erbyn Crystal Palace. Mae’r canlyniad yn golygu y bydd yr Adar Gleision yn chwarae yn y Bencampwriaeth y tymor nesaf.

Rygbi
Mae Shaun Edwards, hyfforddwr amddiffyn Cymru, wedi penderfynu y bydd o’n gadael ei rôl ar ôl Cwpan y Byd 2019. Mae o wedi bod yn rhan o dîm hyfforddi Warren Gatland ers 2008 ac enillodd pedwar teitl yn y Chwe Gwlad.


Newyddion i Ddysgwyr Newydd ddydd Sul 28/04

Gwleidyddiaeth
Mae Plaid Cymru wedi galw am refferendwm annibyniaeth os bydd Brexit yn digwydd heb bleidlais arall ar ein haelodaeth o'r Undeb Ewropeaidd. Dywedodd arweinydd y blaid, Adam Price, y dylai pobl yng Nghymru gael yr hawl i benderfynu rhwng "dyfodol mwy disglair fel gwlad annibynnol yng nghanol Ewrop" neu fel "rhanbarth ail ddosbarth anghofiedig mewn Prydain sy'n marw."

Yr iaith
Yn dilyn fandaliaeth ar y gofeb answyddogol Cofiwch Dryweryn, mae’r geiriau wedi dechrau ymddangos ar waliau ar hyd ac ar led yng Nghymru. Mae’r ymateb gan nifer o bobl yng Nghymru yn cynnwys creu mwy o sloganau sy’n debyg i’r un gwreiddiol. Mae adroddiadau o'r graffiti yn cael ei weld mewn bron hanner cant o leoliadau gwahanol ledled Cymru.

Tata
Mae dau berson wedi'u hanafu yn dilyn ffrwydradau ar safle gwaith dur Tata ym Mhort Talbot yn yr oriau mân fore Gwener. Cafodd y gwasanaethau brys eu galw am tua 03:30. Mae'r safle wedi ail agor wrth i'r cwmni asesu unrhyw ddifrod i'r adeiladau. Cafodd y digwyddiad ei achosi gan fetel tawdd yn dod i gysylltiad efo dŵr oer.

Pêl-droed
Ar ôl colli eu gêm yn erbyn Fulham yn Uwch Gynghrair Lloegr, mae Caerdydd yn agosáu at ddisgyn i'r Bencampwriaeth. Mae’r Adar Gleision bedwar pwynt tu ôl i Brighton yn y tabl erbyn hyn efo dim ond dwy gêm yn weddill i'w chwarae.


Newyddion i Ddysgwyr Newydd ddydd Sul 21/04

Caergybi
Derbyniodd dyn oedrannus anafiadau all beryglu bywyd mewn digwyddiad tu allan i'w gartref ar gyrion Caergybi yn oriau mân bore Gwener. Mae Gerald Corrigan, 74 oed, yn parhau mewn cyflwr difrifol yn yr ysbyty wedi iddo gael ei saethu â bwa croes. Dywedodd yr heddlu fod y dyn yn ceisio trwsio lloeren deledu pan gafodd ei saethu tu allan i'w gartref.

Tryweryn
Mae Heddlu Dyfed-Powys wedi cadarnhau eu bod nhw’n trin difrod i wal lle mae cofeb answyddogol i Dryweryn fel trosedd casineb. Cafodd y rhan o'r wal a ddymchwelwyd ei hail godi'r diwrnod nesaf. Ledled Cymru, mae pobl wedi peintio ymatebion sy’n cynnwys y geiriau “Cofiwch Dryweryn” er mwyn mynegi eu hanghymeradwyaeth i'r fandaliaeth a'u cefnogaeth i'r ail-godi.


Newyddion i Ddysgwyr Newydd ddydd Sul 07/04

Carl Sargeant
Mae Prif Weinidog Cymru, Mark Drakeford, wedi dweud y bydd rheolau newydd yn cael eu gosod ar gyfer ymchwiliad annibynnol i ddiswyddiad y cyn-weinidog yn Llywodraeth Cymru, Carl Sargeant. Daethpwyd o hyd i Mr Sargeant yn farw ddyddiau ar ôl i'r Prif Weinidog ar y pryd, Carwyn Jones, ei ddiswyddo. Roedd Mr Sargeant yn wynebu cyhuddiadau o gamymddwyn rhywiol ond mi wnaeth o eu gwadu. Bydd pennaeth adran cyfraith Llywodraeth y DU, Jonathan Jones QC, yn ystyried sut y bydd yr ymchwiliad yn cael ei redeg.

Trethi
O 6ed Ebrill ymlaen, bydd Llywodraeth Cymru yn medru codi treth incwm o hyd at 10 ceiniog ym mhob £1, wrth i bwerau gael eu datganoli i Gymru. Ond, yn ôl y Llywodraeth, fyddan nhw ddim yn newid y gyfundrefn dreth cyn etholiad nesaf y Cynulliad yn 2021. Mae'r gyfundrefn newydd yn golygu y bydd y Llywodraeth yn medru newid rhai o’r trethi incwm yng Nghymru er mwyn helpu i ariannu gwasanaethau. Ar hyn o bryd, mae holl drethdalwyr Cymru'n talu treth incwm i Lywodraeth y DU.

Iechyd
Mae Ysbyty Iarlles Caer wedi dweud na fydd yn derbyn cleifion o Gymru yn y dyfodol, heblaw achosion brys a mamolaeth. Mae’r penderfyniad yn dod i rym ar unwaith. Bydd y penderfyniad yn golygu na fydd meddygon teulu yng Nghymru yn medru cyfeirio cleifion i Gaer a bydd pwysau ychwanegol ar Ysbyty Maelor Wrecsam ac Ysbyty Glan Clwyd, Bodelwyddan.


Ymwadiad
Ysgrifennwyd rhai o’r erthyglau 'Dysgwyr' gan bobl sydd eisoes wrthi’n dysgu Cymraeg. Efallai y dewch ar draws rhai camgymeriadau ieithyddol yn y Gymraeg o bryd i’w gilydd.

Disclaimer
Some of the 'Learner' articles have been written by those who are still learning Welsh. You may therefore come across some linguistic errors in the Welsh from time to time.


Ask Dr Gramadeg

Geirfa Thematig