Menu
Category archive

Ffurfiol

D. Geraint Lewis- y Geiriadurwr: Colofn gan ramadegydd a geiriadurwr mwyaf gweithgar y Gymraeg / Column by the most active Welsh grammarian and lexicographer

Yn Erthyglau/Ffurfiol
D Geraint Lewis Y Geiriadurwr

Dros y blynyddoedd mae Geraint Lewis wedi bod wrthi’n creu adnoddau defnyddiol iawn ar bob agwedd yr iaith Gymraeg ar gyfer Cymry Cymraeg a dysgwyr fel ei gilydd. Yma, yn y cyntaf o’i golofnau rheolaidd ar ramadeg Cymraeg, mae’n rhannu ei bersbectif unigryw ar sut mae wedi llunio geiriaduron, a llawlyfrau hirion a byrion, yn…

Daliwch i Ddarllen...

Gareth Thomas: Iolo Morganwg a’r Eisteddfod Genedlaethol / Iolo Morganwg and the National Eisteddfod

Yn Erthyglau/Ffurfiol
Gareth Thomas- Iolo a'r Eisteddfod

Nid Iolo Morganwg a gychwynnodd yr Eisteddfod Genedlaethol- mae gan honno wreiddiau cynharach o lawer yn ymrysonau’r beirdd a drefnid mewn cestyll mawr neu neuaddau ysblennydd lle roedd y beirdd yn cystadlu i ysgrifennu cerddi canmoliaethus er clod i ba arglwydd bynnag fyddai’n darparu’r wledd a’r llety. Ond beth yw tarddiad yr Eisteddfod a pha…

Daliwch i Ddarllen...

Côr Meibion Pontarddulais: Hanes, straeon & canu ar draws y byd / Pontarddulais Male Voice Choir: History, stories & singing all around the world

Yn Erthyglau/Ffurfiol
Côr Meibion Pontarddulais

Y côr meibion mwya’ llwyddiannus sy’n cystadlu yng Nghymru yw Côr Meibion Pontarddulais, ac maen nhw’n glodfawr ledled y byd. Yma mae Gareth Wyn Jones sy’n aelod o’r côr yn sôn wrthon ni am hanes y côr, am y cystadlaethau, ac am y profiadau o ganu o flaen torf yn Stadiwm y Mileniwm pan fydd…

Daliwch i Ddarllen...

D. Geraint Lewis- Creu Geiriadur Gomer i’r Ifanc

Yn Erthyglau/Ffurfiol
Geraint Lewis Geiradur Gomer ir Ifanc

Mae Geraint Lewis yn eiriadurwr toreithiog, ac yn awdur nifer o lyfrau iaith hynod ddefnyddiol megis Geiriadur Cynradd Gomer, Y Llyfr Berfau, Pa Arddodiad?, Y Treigladur a Geiriau Lletchwith. Yma mae’n mynd â ni i ni y tu ôl i’r llen ynghylch pam y creodd Geiriadur Gomer i’r Ifanc (enillydd Gwobr Tir Na N’og ym…

Daliwch i Ddarllen...

Patrick Jemmer: Rhithiau / Spectres

Yn Ffurfiol/Patrick Jemmer
Patrick Jemmer- Spectres

Beth yw natur ysbryd? A ydy’n bosibl bod lleoedd yn meddu ar bersonoliaethau, neu ynteu fod eneidiau pobl sy wedi diosg y corff priddlyd yn gallu trigo mewn cysgodion ystafell eto, yn llechu y tu ôl i’r celfi llwydaidd, wedi’u gludio dan bapur wal braenllyd? Credaf mai felly y mae gan fy mod wedi cael profiad…

Daliwch i Ddarllen...

David Callander: Dilyn Ôl-Traed Gwenffrewi – Golygu’r Seintiau / After Winefride – Editing the Saints

Yn Addysgwyr yn Esbonio/Ffurfiol
David Callander Gwenffrewi Capel Gwenffrewi

Mae Cymru’n arbennig o gyfoethog o ran ei seintiau. Ceir toreth o enwau lleoedd yn llawn sancteiddrwydd ym mhob rhan o fap Cymru. Ac mae’r seintiau wedi dylanwadu’n fawr ar lenyddiaeth hefyd, yn yr Oesoedd Canol ac mewn cyfnodau mwy modern. Roedd traddodiadau’r seintiau yn ddylanwad pwysig ar ysgrifennwyr megis Saunders Lewis, er enghraifft. Dyma…

Daliwch i Ddarllen...

Patrick Jemmer: Dod Sha Thre / Coming Home

Yn Ffurfiol/Patrick Jemmer
Snowdonia

Cyn gynted ag yr ydych chi’n dechrau dysgu’r Gymraeg, bydd rhaid i chi siarad amdanoch chi’ch hun. Pwy ydych chi? Beth yw’ch enw chi? O ble dych chi’n dod yn wreiddiol? Oes anifeiliaid anwes ‘da chi? Oes teulu ‘da chi? Beth yw’u henwau nhw? Fedran nhw’r Gymraeg? Lle aethoch chi i’r ysgol? Pryd dechreuoch chi…

Daliwch i Ddarllen...

Rhea Seren Phillips: Ffurf & Mesur Barddonol Cymraeg: Hanes / Welsh Poetic Form & Metre: A History

Yn Barddoniaeth yng Nghymru gyda Rhea Seren/Ffurfiol
Rhea Seren Phillips Welsh Poetic Form and Metre- a History

Mae Rhea Seren Phillips yn fyfyriwr PhD ym Mhrifysgol Abertawe sy’n ymchwilio i sut y gellir defnyddio ffurfiau a mesurydd barddonol Cymraeg i ailystyried hunaniaeth ddiwylliannol Gymreig gyfoes ac i ennyn diddordeb yn hon. Yma, mae’n esbonio cynghanedd a cherdd dafod, safle beirdd yn y gymdeithas ganoloesol, a sut y mae’n dehongli gwaith y beirdd ar…

Daliwch i Ddarllen...