Category archive

Addysgwyr yn Esbonio

David Callander: Dilyn Ôl-Traed Gwenffrewi – Golygu’r Seintiau / After Winefride – Editing the Saints

Wedi’i gyhoeddi ar Yn Addysgwyr yn Esbonio/Ffurfiol
David Callander Gwenffrewi Capel Gwenffrewi

Mae Cymru’n arbennig o gyfoethog o ran ei seintiau; ceir toreth o enwau lleoedd yn llawn sancteiddrwydd ym mhob rhan o fap Cymru. Ac mae’r seintiau wedi dylanwadu’n fawr ar lenyddiaeth hefyd, yn yr Oesoedd Canol ac mewn cyfnodau mwy modern. Roedd traddodiadau’r seintiau yn ddylanwad pwysig ar ysgrifennwyr megis Saunders Lewis, er enghraifft. Dyma…

Cadwch i ddarllen...

Patrick Jemmer: O Drefn i Anhrefn: Melltith Iâr Fach yr Haf / From Order to Disorder: The Butterfly’s Curse

Wedi’i gyhoeddi ar Yn Addysgwyr yn Esbonio/Ffurfiol
Patrick Jemmer- Caos

Dych chi wedi edrych allan trwy’r ffenest erioed, gan feddwl tybed sut bydd y tywydd heddiw? Datganai rhagolygon y tywydd gydag argyhoeddiad y noson gynt byddai hi mor braf â’r haf yn yr Aifft. Ond erbyn hyn, mae hi’n bwrw glaw, ac yn edrych fel petai corwynt o Kansas yn cyrchu tuag at eich cartref.…

Cadwch i ddarllen...

Simon Rodway o Brifysgol Aberystwyth: Ai Cymro oedd Padrig Sant? / Was Saint Patrick Welsh?

Wedi’i gyhoeddi ar Yn Addysgwyr yn Esbonio/Ffurfiol
Simon Rodway- Was St Patrick Welsh?

Heb amheuaeth cafodd Padrig Sant ei eni yng ngorllewin Prydain, mae bron yn sicr mai hynafiad y Gymraeg oedd ei famiaith, ond wedi dweud hyn oll, fe ddewisodd Iwerddon yn hytrach na gwlad ei enedigaeth. Beth arall ydym ni’n ei wybod am ei gysylltiadau â Chymru yn y bumed ganrif? Saint Patrick was certainly born…

Cadwch i ddarllen...

Kathryn Hurlock: Sut mai’r Cymry tu allan i Gymru a gadwai Ŵyl Dewi Sant yn fyw / How the Welsh outside Wales kept St David’s Day alive

Wedi’i gyhoeddi ar Yn Addysgwyr yn Esbonio/Ffurfiol
Kathryn Hurlock How the Welsh outside Wales kept St David’s day alive

Bu cyfnod pan leihâi poblogaeth Dewi Sant yng Nghymru. Dim ond diolch i’r Cymry a oedd wedi gadael gwlad eu tadau yr adfywiwyd Gŵyl Dewi Sant. Yma, mae Kathryn Hurlock, Uwch Ddarlithydd mewn Hanes Canoloesol, Manchester Metropolitan University, yn esbonio mwy… There was a time when St David’s popularity waned in Wales, and it was…

Cadwch i ddarllen...

Pennaeth Ysgol y Gymraeg, Prifysgol Caerdydd, Dylan Foster Evans: Y Santes Dwynwen – nid Sant Ffolant Cymru! / How St Dwynwen wrongly became known as the Welsh Valentine

Wedi’i gyhoeddi ar Yn Addysgwyr yn Esbonio/Ffurfiol
Dylan Foster Evans- How St Dwynwen wrongly became known as the Welsh Valentine

Mewn nifer o wledydd ledled y byd, Chwefror 14 ­– Dydd Gŵyl San Ffolant – yw diwrnod y cariadon. Ond yng Nghymru mae dyddiad arall gennym: Ionawr 25, sef Dydd Gŵyl Dwynwen. Beth, felly, yw hanes Dwynwen, a beth yw rôl ei gŵyl yn y Gymru gyfoes? Yma, mae Dylan Foster Evans, arbenigwr ar lenyddiaeth ganoloesol…

Cadwch i ddarllen...

Cari Powell: Mater Tywyll- Y Bydysawd Cudd / Dark Matter- The Hidden Universe

Wedi’i gyhoeddi ar Yn Addysgwyr yn Esbonio/Ffurfiol
Cari Powell Mater Tywyll

Mae Cari Powell yn fyfyriwraig PhD ym Mhrifysgol Abertawe a’i phwnc arbenigol yw Ffiseg a Chosmoleg.  Yn yr erthygl gyntaf o gyfres newydd, Addysgwyr yn Esbonio, mae hi’n cyflwyno beth yw Mater Tywyll a pham mae’n bwysig… Cari Powell is a PhD student in Swansea University, and her speciality subject is Physics and Cosmology. In…

Cadwch i ddarllen...