Newyddion i ddysgwyr newydd

Newyddion i Ddysgwyr Newydd

in Foundation/Newyddion

Yma, mae Peter Mescall yn ysgrifennu a Huw Rowlands yn cyflwyno newyddion i ddysgwyr newydd. Maen nhw mewn Cymraeg syml, a bydd e’n cael eu cyhoeddi ar ddyddiau Sul a chanol wythnos.
Here, Peter Mescall writes and Huw Rowlands presents news for new learners. It is in simple Welsh, and it will be published on Sundays and midweek.
Rho wybod beth dych chi’n meddwl! Let us know what you think!

Newyddion dydd Sul 17/12/2017

Peter Mescall yn yr Almaen
Peter Mescall yn yr Almaen

Yr Almaen

Y penwythnos ‘ma, mae ein gohebydd yn yr Almaen, felly roedd rhaid iddo fo drio’r gwin lleol.

Yn gyntaf: Straeon o’r Almaen

Mae’r marchnadoedd Nadolig yma yn hyfryd iawn. Llawer o stondinau efo bwyd, diodydd a chrefft leol.

Maen nhw’n boblogaidd efo pobl o gwmpas y byd ac maen nhw’n dangos y diwylliant Almaeneg. Ond byddwch yn ofalus, mae’r glüwein yn gryf iawn on’d ydy!!

Gwleidyddiaeth

Mae’r Llywodraeth wedi colli pleidlais bwysig yn San Steffan ond dwedodd y Prif Weinidog y bydd ‘na bleidlais arall ar ôl iddyn nhw wneud newidiadau.

Diwydiant Dur

Y broblem efo’r gronfa pensiwn ar gyfer gweithwyr dur sy’n parhau. Mae’r gweinyddwyr wedi cyhoeddi newidiadau ar ôl problemau efo’r gronfa. Mae nifer o weithwyr yn dweud bod nhw wedi derbyn cyngor camarweiniol gan gwmnïau ariannol. Mae chwech o gwmnïau ariannol wedi cytuno i roi’r gorau i roi cyngor pensiwn i weithwyr dur Port Talbot.

Chwaraeon

Enillodd y Scarlets yr ail gêm yn erbyn Benetton. Mae’r fuddugoliaeth yn cadw eu siawnsiau’n byw.

Colli am eiriau? Lost for words?

Glüwein = mulled wine (in German)
Marchnadoedd = markets
Diwylliant = culture
Pleidlais = vote
San Steffan = Westminster
Diwydiant Dur = steel industry
Gweithwyr = workers
Camarweiniol = misleading
Cwmnïau ariannol = financial firms
Rhoi’r gorau = to stop or to give up


Newyddion dydd Mawrth 12/12/2017

Gwleidyddiaeth

Mae’r Llywodraeth Cymru wedi cyhoeddi treth newydd pan fydd pobl yn prynu tai. Ar ôl mis Ebrill bydd pobl yn gorfod talu’r dreth pan prynu tai sy’n costio mwy na £180,000. Yn y gyllideb, wnaeth y canghellor, Philip Hammond newidiadau arall i dreth stamp. Bydd y newidiadau yng Nghymru yn cymryd blaenoriaeth.

Mae mab Carl Sargeant eisiau olynu ei Dad fel aelod Cynulliad. Mae Jack Sargeant wedi cyhoeddi ei fwriadau ar ôl wnaeth y Blaid Lafur cadarnhau na fyddan nhw’n ymchwilio i honiadau o ymddygiad amhriodol gan Carl Sargeant.

Y Tywydd

Yn ystod rhan cyntaf yr wythnos, roedd 588 o ysgolion ar gau ddydd Llun a dros 300 o ysgolion ddydd Mawrth.

Pêl-droed

Ym Manceinion, ennillodd Manchester City y derby yn erbyn Manchester United. Ar ôl y gêm wnaeth Jose Mourinho gwyno am y dathliadau Manchester City ac roedd trafferth tu allan yr ystafell newid Manchester City.

Colli am eiriau? Lost for words?

Olynu = to succeed; here in the context of to follow
Honiad = allegation
Treth  = tax (noun)
Cyllideb = budget
Rhan cyntaf = first part
Dathliadau = celebrations
Trafferth = trouble
Ystafell newid = changing room


Newyddion dydd Sul 10/12/2017

Yr wythnos ‘ma mae ein gohebydd wedi symud, felly mae o wedi bod yn brysur iawn. Yn anffodus mae’r newyddion yn byr. Mae o’n disgwyl bydd gwasanaeth arferol yn ailddechrau wythnos nesaf.

Gwleidyddiaeth

Mae Prif Weinidog, Theresa May, wedi cyhoeddi bod y Llywodraeth a’r Undeb Ewropeaidd wedi cytuno i symud trafodaethau Brexit ymlaen i’r cam nesaf.

Yn America, dwedodd Donald Trump mai’r brifddinas Israel ydy Jerwsalem a wnaeth o feirniadu beth sy wedi digwydd yn y gorffennol. Ar ôl y cyhoeddiad, roedd ‘na phrotestiadau a thrais ledled y byd Arab.

Y Tywydd

Mae eira wedi disgyn ar draws Cymru a chafodd nifer o ysgolion eu cau oherwydd y tywydd gwael.

Pêl-droed

Wnaeth Abertawe ddathlu buddugoliaeth dros West Brom yn y Stadiwm Liberty. Gyda dim ond un fuddugoliaeth mewn 12 gêm gynghrair, roedd dirfawr angen canlyniad da ar yr Elyrch.

Rygbi

Yng Nghwpan Pencampwyr Ewrop, seliodd y Gweilch eu buddugoliaeth gyntaf o’r tymor oddi cartref yn Northampton. Ac enillodd y Scarlets eu gêm yn erbyn Benetton.

Colli am eiriau? Lost for words?

Gohebydd = reporter
Ailddechru = restart
Trafod = to discuss, trafodaethau = discussions
Prifddinas = capital city
Tywydd gwael = bad weather
Buddugoliaeth = victory
Canlyniad da = good result


Newyddion dydd Sul 03/12/2017

Mae’r newyddion yn hwyr yr wythnos ‘ma achos bod ein gohebydd wedi bod yn gwylio’r gêm yn erbyn De Affrica yng Nghaerdydd a dweud y gwir, mae o wedi bod yn dathlu gormod!

Felly yn gyntaf – Chwaraeon

Enillodd Cymru gêm olaf y gyfres hydref yn erbyn De Affrica. Ar ôl colli’r gêm yn erbyn Seland Newydd, wnaethon nhw orffen y gyfres efo buddugoliaeth arall, y drydedd fuddugoliaeth yn erbyn De Affrica ers Cwpan y Byd.

Gwleidyddiaeth

Wnaeth Donald Trump ail-drydar sylwadau ar drydar gan Britain First. Dwedodd y Prif Weinidog Theresa May fod Mr Trump yn anghywir i ail-drydar y negeseuon. Dwedodd Mr Trump y dylai Theresa May angen canolbwyntio ar beth sy’n digwydd ym Mhrydain.
Yng Nghei Connah, mae angladd Carl Sargeant wedi cymryd lle. Roedd yr arweinydd Llafur, Jeremy Corbyn, ymysg y gwleidyddion.

Dysgwyr

Mae Emily Garside wedi dweud bod cymorth i ddysgwyr Cymraeg yn y gweithle ddim digon da. Beth ‘yn ni angen ydy denu mwy o bobl i’r ‘byd’ Cymraeg. Beth sydd wir angen digwydd ydy cymorth gan gyflogwyr sy’n barod i fuddsoddi mewn pobl sydd eisiau dysgu’r iaith.

Colli am eiriau? Lost for words?

Gohebydd = reporter
Cyfres hydref – autumn series
Buddugoliaeth = victory
Cwpan y Byd = World Cup
Trydar= Twitter/tweet
Cei Connah = Connah’s Quay
Angladd = funeral
Ymysg y gwleidyddion = among the politicians
Cymorth = support/aid


Newyddion dydd Mercher 29/11/2017

Cymru

Mae tystiolaeth newydd wedi bod yn darganfod yn y euogfarn o Michael Stone. Cafodd Michael Stone ei garcharu yn 2001 ar ol y llofruddiaethau Lin a Megan Russell. Mae’r tystiolaeth yn cysylltu Levi Bellfield efo’r lladdiadau. Cafodd Lin Russell, 45, a’i merch chwech oed, Megan eu lladd ychydig fisoedd ar ôl symud i Gaint yn ne ddwyrain Lloegr o Ddyffryn Nantlle yng ngogledd Cymru.

Mae’r Cyngor Ceredigion yn ystyried cau tair ysgol ger Aberteifi. Mae tri opsiwn yn bod yn ystyried ond mae’r cabinet wedi argymell cau ysgolion Beulah, Cenarth a Threwen a sefydlu ysgol newydd.

Mae Llywodraeth Cymru’n ystyried cyflwyno isafbris o 50c yr uned am alcohol.  Ond mae rhai wedi rhybuddio y fasai’r codiad yn taro y tlotaf.

Pel-Droed

Mae’r Tîm Merched Cymru wedi sicrhau buddugoliaeth bwysig yn erbyn Bosnia-Herzegovina. Wnaethon nhw ennill y gêm efo’r unig gol gan Kayleigh Green.

Rygbi

Ar ôl colli’r gem yn erbyn Seland Newydd, mae Cymru’n gobeithio gorffen yr hydref efo buddudgoliaeth yn erbyn De Affrica.

Colli am eiriau? Lost for words?

Tystiolaeth = evidence
Isafbris = minimum price
Llywodraeth = government
Ystyried = consider
Hydref = autumn. Mis Hydref = October
Buddudgoliaeth = victory


Newyddion dydd Sul 26/11/2017

Affrica

Yn Aifft, gaeth mwy na 300 o bobl eu lladd mewn ymosod terfysgwr mewn mosg yn penrhyn y Sinai.

Cymru

Mae’r Cyngor Eisteddfod Genedlaethol wedi cyhoeddi y bydd yn cymryd lle yn Llanrwst, Conwy, yn 2019.

Gwleidyddiaeth

Yn y gyllideb, dwedodd y Ganghellor, Philip Hammond y bydd Cyflog Byw yn codi o £7.50 yr awr i £7.83.

Wnaeth arweinydd y Blaid Lafur, Jeremy Corbyn, galw ar y Canghellor i godi’r Cyflog Byw i £10 yr awr.

Chwareaeon

Yn Stadiwm y Principality unwaith eto wnaeth Cymru golli’r gêm yn erbyn Seland Newydd. Y sgôr terfynol oedd Cymru 18 Seland Newydd 33. Dydy Cymru ddim wedi ennill yn erbyn Seland Newydd ers 1953.

Yng Nghaeredin, enillodd Yr Alban y gêm yn erbyn Awstralia, efo saith cais mewn sgôr record. Y canlyniad terfynol oedd 53 i 24.

Dysgwyr Cymraeg

Mae mwy na pum deg mil o bobl wedi prynu “Welcome to Welsh” gan Heini Gruffudd ers caeth y llyfr ei gyhoeddi ym 1984. Ar hyn o bryd mae Heini’n gweithio ar fersiwn mwy modern o’r cwrs.

Yn Wrecsam mae’r cadeirydd newydd Saith Seren wedi cyhoeddi y bydd yr aelodau’n gobeithio prynu’r canolfan yn y dyfodol.

Y Tywydd

Dros y penwythnos, wnaeth eira ddisgyn ar ben mynyddoedd ac roedd rhybuddion rhew ar ffyrdd ar draws Cymru.

Colli am eiriau? Lost for words?

Penrhyn = peninsula
Cyflog Byw = Living Wage
Terfynol = final
Cyhoeddi = publish
Cadeirydd = chairperson
Disgyn = descend
Rhybudd rhew = frost warning, Rhybuddion rhew = frost warnings.


Newyddion dydd Mercher 22/11/2017

Gwleidyddiaeth

Mae Theresa May wedi cyhoeddi bod y llywodraeth yn ystyried talu mwy i’r Undeb Ewropeaidd er mwyn ailddechrau’r trafodaethau Brexit.

Yn y gyllideb mae Philip Hammond wedi cyhoeddi cymhellion treth ar geir trydan ond mae o wedi newid trethi ar geir disel. Mae’r Canghellor wedi cyhoeddi y bydd Llywodraeth Cymru’n cael 1.2 biliwn o bunnau’n ychwanegol. Ond mae’r Leanne Wood wedi dweud bod ‘na ddim arian newydd yn y gyllideb.

Mae Robert Mugabe wedi ymddiswyddo ar ôl arwain y wlad ers 1980. Dylai’r etholiadau newydd gymryd lle cyn mis medi 2018.

Chwaraeon

Yn rygbi, mae Cymru’n gobeithio ennill y gêm yn erbyn Seland Newydd yn Stadiwm Principality ddydd Sadwrn. Dydy Cymru ddim wedi ennill gem yn erbyn Pencampwyr y Byd ers 1953.

Y gêm olaf sydd yn erbyn De Affrica. Mae Cymru yn chwilio am y drydedd fuddugoliaeth ers 2014.

Ar y BBC maen nhw wedi cyhoeddi chwe enw ar y rhestr ar gyfer Gwobr Personoliaeth Chwaraeon y Flwyddyn: pêl-droediwr Gareth Bale, y seiclwr Elinor Barker, y para-athletwr Aled Siôn Davies, y chwaraewr rygbi Jonathan Davies, yr ymladdwr Judo Natalie Powell a’r seiclwr Geraint Thomas.

Adloniant

Mae Jack Maynard wedi gadael y gyfres ‘I’m a Celebrity’. Cafodd o ei gyhuddo o roi sylwadau hiliol ar Drydar.

Colli am eiriau? Lost for words?

Llywodraeth = government
Trafodaethau = discussions
Cymhellion = incentives
Ychwanegol = additional/extra
Pencampwyr y Byd = world champions
buddugoliaeth = victory
Trydar = Twitter.