Canllaw i’r mathau o enwau sy’n tueddu i fod yn wrywaidd neu’n fenywaidd.
A guide to which types of nouns tend to be masculine or feminine.
Gwrywaidd / Masculine
| Gwrywod (pobl ac anifailiad) | Males (people and animals) | Athro, ci, llew |
| Dyddiau’r wythnos | Days of the week | Dydd Llun, dydd Mawrth |
| Y misoedd | Months of the year | Ionawr, Chwefror, Mawrth |
| Y Tymhorau | The seasons | Y Gwanwyn, yr haf |
| Y prif wyliau | National holidays | Y Nadolig, y Pasg |
| Pwyntiau’r cwmpawd | Points of the compass | Gogledd, De |
| Defnyddiau | Materials | Cotwm, lledr, neilion |
| Metelau a mwynau | Metals and materials | Arian, dur, plwm |
| Elfennau naturiol | Natural elements | Eira, glaw, nwy, tywydd |
| Hylifau | Liquids | Coffi, cwrs, petrol |
| Berfenwau | Verb-nouns | Canu, rhedeg |
| Yr ôl-ddoddiaid hyn: | After these suffixes: | -ad, -adur, -ai, -aint, -awd -awdwr, -cyn, -deb, -der, -did -dod, -dra, -dwr, -edd, -fel, -i -iant, -id, -ineb, -mon, -od, -ol, -rwydd -wch, -wr, -ych, -yd, -ydd, -yn |
| Mae enwau sy’n cynnwys y neu w yn tueddu i fod yn wrywaidd | Words which contain y or w tend to be masculine | bryn, llyn, mynydd, dŵr, drws, sŵn |
| Mae benthyceiriau’n tueddu i fod yn wrywidd | Words borrowed from other languages tend to be masculine | bws, trên, golff, rygbi, ffôn, beic, beiro |
Benywaidd / Feminine
| Benywod | Females | Athrawes, cath, llewes |
| Afonydd | Rivers | Taf, Tawe, Nil |
| Coed | Trees | Derwen, Ffawydden |
| Gwledydd | Cymru, yr Eidal | Countries |
| Dinasoedd, trefi, pentrefi | Cities, towns and villages | Caerdydd, Llandudno, Tregaron |
| Mynyddoedd | Mountains | Yr Wyddfa, Everest |
| Mathau o ffyrdd | Types of road | Ffordd, heol, lôn Ond mae llwybr yn wrywaidd |
| Lllythrenau’r wyddor | Letters of the alphabet | B, C, Ch. ee: Dwy B; R ddwbl |
| Llawer o enwau torfol | Many collective nouns | Torf, byddin, haid |
| Dillad | Clothes | Esgid, maneg, ffedog Ond mae cap, crys a trowsus yn wrywaidd |
| Yr ôl-ddoddiaid hyn: | After these suffixes: | -ach, -aeth, -as, -eb, -eg -ell, -en, -es, -fa, -in -oedd, -en, -es, -fa, -in -oedd, -red, -wraig Ond mae gwahaniaeth, gwasanaeth, hiraeth a lluniaeth yn wrywaidd |
| Mae enwau sy’n cynnwys e neu o yn tueddu i fod yn fenywwaidd | Words which contain e or o tend to be feminine | Gwên, llen, tref, ton, croes, llong |
