Letter Name In Welsh speech
In English speechSound of the letter as spelt
atân/tanas in hard/batah
bbolaas in batbee
ccaras in car, never as Cyrileck
chcochas in Scottish lochech
ddantas in dentistdee
ddseddas in then, never as thingedd
ehen/Gwenlong open e sound/theneh
fllefas in vase, never as offev
ffffônas in phoneeff
ganas in gut, never as Georgeegg
ngngas in blingeng
hhapusas in happyeye-tch
ici/binkeep/bin, never as slimeee (dot)
jgarejas in jamjay
llanas in lastel
llllanno English equivalentell
mmapas in mapem
nnawras in nipen
odo/llonas in phone/potoh
ppenas in petpee
phenas in physicsphee
rcarrolled more than Englisher
rhrhifbreathy ‘r’, unvoicedrhee
ssarffas in set, not isess
ttias in toptee
thbethas in thing, never as theneth
uun/tunbeen/kiss never as in rumpee (bedol)
wdŵr/twpdo/fulloooo
ydyn/cyn/ynas in Dean/tin/dumpuh

Cymraeg ar y chwith

Y llythrennau a, e, i, o, w, y sy'n cynrychioli llafariaid.

O dan y colofn 'Cymraeg' mae esiamplau o eiriau sy'n cynnwys llafariaid hir, a llafariaid byr, e.e. mae'r a mewn 'tân' ('fire') yn cael ei hynganu'n hirach na'r 'a' mewn 'tan' ('until').

Yn Saesneg, enw'r sianel deledu Cymraeg yw S4C, ond yn Gymraeg mae hwn yn cael ei ynganu fel ess pedwar ec.

Nid oes dim o'r llythrennau k, q, v, x, z yn y wyddor Gymraeg.

O ystyried y cyfyniadau o lythrennau ch, dd, ff, ng, ll, ph, rh, th byddwn ni'n gweld eu bod yn cynrychioli un sain yr un. Mewn croesair Cymraeg, er enghraifft, mae'r gair 'rhydd' yn llenwi dim ond tri sgwâr ('Rh-y-Dd'). Er enghraifft, os byddai arnoch chi eisiau cael hyd i ystyr y gair 'llaeth', byddai rhaid i chi chwilio yn adran y geiriadur o dan 'Ll', lle mae bob gair sy'n dechrau â 'Ll' yn cael ei restru; ni fyddwch chi'n dod o hyd i'r gair yn yr adran o dan 'L'.

Yn Gymraeg, dim ond y llythrennau 'n' ac 'r' yn gallu cael eu dyblu, ac wedyn dim ond yn syth ar ôl syllaf acennog, e.e. 'ysgrifennu' ('to write'), 'cyrraedd' ('to arrive').

Mae'r sain 'sh' (fel yn y gair Saesgeg 'shop') yn cael ei chynrychioli yn Gymraeg gan 'si', e.e. Siân, Siôn, siop ('shop'), siarad ('to talk').

Mae'r sain 'ch' (fel yn y gair Saesneg 'church') yn cael ei chynrychioli yn Gymraeg gan 'ts', e.e. Tseina ('China').

Mae syllafu yn y Gymraeg yn fwy cyson ac yn haws nag yn y Saesneg. Er enghraifft, meddyliwch am y geiriau canlynol. Mae pob un ohonyn nhw'n cynnwys yr un sain, ond beth am y sillafiad?

Yn Gymraegŵ – cŵn, sŵn, balŵn, dŵr   Yn Saesnegue / oe / oo – blue, shoe, soon!

English on the right

The letters a, e, i, o, w, y are vowels.

Under the ‘Welsh’ column examples of words with long and short vowel sounds are given, e.g. a - tân (fire) is pronounced longer than tan.

S4C the Welsh TV channel in English is pronounced ess four see, but in Welsh is pronounced ess pedwar ec.

There is no:  k, q, v, x or z  in the Welsh alphabet.

ch, dd, ff, ng, ll, ph, rh and th count as one letter each. In a Welsh crossword for example, the word ‘rhydd’ would only fill 3 squares. It also affects the word order in a Welsh dictionary. For example, if you wanted to find the meaning of the word ‘llaeth’, you would look under the ‘Ll’ section in the dictionary, where all words starting with ‘Ll’ would be listed, not under ‘L’.

The only letters that can be doubled in Welsh are ‘n’ and ‘r’  e.g.  ysgrifennu, cyrraedd, and then only just after the stress.

A ‘sh’ sound is represented by ‘si’ yn Welsh e.g.       Siân, Siôn, siop, siarad.

A ‘ch’ sound, as in English church is represented by ‘ts’ in Welsh e.g. Tseina (China).

Welsh spelling is more consistent and easier than English. For example using a long ‘oo’ sound. Notice the following-

Welsh - ŵ - cŵn, sŵn,  balŵn, dŵr               English – ue / oe / oo - blue, shoe, soon!