Byddwn ni'n hepgor y rhagenw personol yn y Cymraeg ffurfiol, e.e:
atoch chi > atoch    to you

Byddwn ni'n ychwanegu 'f' at ddiwedd y rhagenw yn y person cyntaf unigol, e.e.
ata i > ata    to me

Byddwn ni'n ychwanegu 't' at ddiwedd y rhagenw yn y trydydd person lluosog, e.e.
atyn nhw > atynt     to them

Yn y Gymraeg ffurfiol ysgrifinnedig, pan fyddwn ni'n hepgor y rhagenw ar ôl y ferf, yr un rheol fydd yn gweithredu'n aml, e.e. yn yr amser dyfodol (isod):

Bod - I will be etc          Gweld - I will see etc

The personal pronoun is omitted from the preposition in formal Welsh, e.g:
atoch chi  > atoch     to you
f’ is added in the 1st person, e.g.

ata i          > ataf       to me
t’ is added in the 3rd person plural, e.g.   atyn nhw > atynt    to them

In formal written Welsh, when the personal pronoun is omitted from the verb, the same rule often applies, e.g. future tense below:

Bod - I will be etc                               Gweld - I will see etc

 

 

AnffurfiolFfurfiolAnffurfiolFfurfiol
Bydda iByddafGwela iGwelaf
Byddi diByddiGweli diGweli
Bydd e/hiByddGweliff e/hiGweliff
Byddwn niByddwnGwelwn niGwelwn
Byddwch chiByddwchGwelwch chiGwelwch
Byddan nhwByddantGwelan nhwGwelant

Yr amserau eraill i gyd, e.e:
Yn amser presennol: Maen nhw > Maent       They are
Yr amodol: Dylen nhw > Dylent     They should

 

 

Also other tenses, e.e:
Present tense:  Maen nhw  >  Maent    They are
Conditional:  Dylen nhw  >  Dylent   They should

 

 

Y negyddol

Byddwn ni'n defnyddio Ni (Nid o flaen llafariaid) yn y Cymraeg ffurfiol, yn lle 'Ddim', e.e:

Anffurfiol                        Ffurfiol

Fydda i ddim yn mynd    Ni fyddaf yn mynd
I won’t be going               I will not be going

A’ i ddim                            Nid af
I won’t go                          I will not go

Bydd 'Ni' yn achosi i berfenwau sy'n dechrau mewn C, P, T dreiglo'n llaes.

Bydd 'Ni' yn achosi i berfenwau sy'n dechrau mewn B, D, G, M, Ll, Rh dreiglo'n feddal.

Negatives

Ni (Nid before vowels) is used in formal Welsh, instead of ‘ddim’, e.g.

Anffurfiol                               Ffurfiol              

Fydda i ddim yn mynd           Ni fyddaf yn mynd
I won’t be going                      I will not be going

A’ i ddim                                 Nid af
I won’t go                                 I will not go              

Ni causes a nasal mutation to verbs beginning with C,P,T.

Ni causes a soft mutation to verbs beginning with B,D,G,M,Ll,Rh.

Cwestiynau

Byddwn ni'n defnyddio'r geiryn 'A' o flaen berfau i ffurfio cwestiwn yn y Cymraeg ffurfiol. Bydd y geiryn 'A' yn achosi treiglad meddal, e.e:

Fyddan nhw gartre? >  A fyddant gartref?
Fydda i’n barod?      >  A fyddaf yn barod?

Fel rheol, byddwn ni'n hepgor y geiryn 'A' ar lafar, ond bydd y treiglad meddal yn aros.

Questions

‘A’ is used before a verb to form a question in formal Welsh. It causes a soft mutation, e.g:

Fyddan nhw gartre?  >  A fyddant gartref?
Fydda i’n barod?       >  A fyddaf yn barod?

‘A’ is not usually used in speech but the soft mutation in causes is retained.