Ar bedair berf mae ffurf afreolaidd yn yr amser gorffennol:
mynd, gwneud, cael a dod.

Mae'r berfau hyn yn afreolaidd, ac maen nhw'n cael eu defnyddio'n aml iawn. O ganlyniad i hyn, mae'r sydd arnyn nhw'n amrywio'n sylweddol o ardal i ardal. Mae'r ffurfiau isod yn dod o dde-orllewin Cymru. Wedi dweud hynny, bydd pobl mewn pob rhan o Gymru'n gallu eu deall nhw. Maen nhw i gyd yn debyg iawn i'w gilydd. Yn syml, os byddwch chi'n ychwanegu 'n' at y ffurfiau sy'n perthyn i 'mynd', wedyn byddwch chi'n cael ffurfiau 'gwneud' ar lafar yn yr amser gorffennol. Os byddwch chi'n ychwanegu 'g' at y ffurfiau sy'n perthyn i 'mynd', wedyn byddwch chi'n cael ffurfiau 'cael' ar lafar yn yr amser gorffennol. Os byddwch chi'n ychwanegu 'd' at y ffurfiau sy'n perthyn i 'mynd', wedyn byddwch chi'n cael ffurfiau dod' ar lafar yn yr amser gorffennol, e.e.
There are four irregular verbs in the past tense:
mynd, gwneud, cael and dod.

Because they are irregular and are used so much, there is quite a bit of variation from area to area, But the forms below, from South-West Wales, will be understood everywhere. They are very similar to each other. Basically, if you add an ‘n’ to the ‘mynd’ forms you get the past of ‘gwneud’, in speech. Add a ‘g’ and you get ‘cael’ in the past and add a ‘d’ to the mynd forms in the past and you get the past of ‘dod’ e.g.:
Mynd  (Gw)neud  Cael Dod
es i – I went  ’nes i – I did/made  ges i – I had des i – I came
es i  ’nes i ges i des i
est ti  ’nest ti  gest ti dest ti
aeth e/hi  ’naeth e/hi  gaeth e/hi daeth e/hi
aethon ni  ’naethon ni  gaethon ni daethon ni
aethoch chi ‘naethoch chi gaethoch chi daethoch chi
aethon nhw ’naethon nhw gaethon nhw daethon nhw

Bydd berfau rheolaidd (hynny yw, y rhan fwyaf o’r berfau sydd ar gael) yn ychwanegu terfyniadau at fôn y ferf yn yr amser gorffennol, e.e:
The regular verbs, i.e. almost every other verb in the past, take the root and add the endings, e.g:

Verb Root Past endings
codi cod- -ais i
canu can- -aist ti
rhedeg rhed- -odd e/hi
clywed clyw- -on ni
nofio nofi- -och chi
gweithio gweithi- -on nhw
cyrraedd cyrhaedd-
gadael gadaw-
gwrando gwrand-
chwarae chwarae-
edrych edrych-

Fel yr ydyn ni wedi gweld, bydd y treigladau canlynol yn digwydd gyda berfau cryno:
Cwestiynau – treiglad meddal
Negyddol – treiglad llaes P, T, C
Treiglad meddal B, D, G, M, Rh, Ll + ddim

Fodd bynnag, ar lafar, bydd llawer o bobl yn defnyddio’r treiglad meddal gyda bob berf yn yr amser gorffennol, os byddan nhw’n sôn yn anffurfiol. Trwy wneud hyn, byddan nhw’n osgoi defnyddio’r treiglad llaes.

As we have seen, soft mutation for questions.
Aspirate mutation P, T, C + ddim
Soft mutation B, D, G, M, Rh, Ll + ddim for negatives. However, many people permanently soft mutate many of the verbs in the past, in informal speech. This avoids the need for the aspirate mutations.