Newyddion yr Iaith

Newyddion yr Iaith: Eluned Morgan: Cynllun Gweithredu Technoleg Cymraeg / The Welsh Language Technology Action Plan

Yn Diweddariadau gan sefydliadau allweddol yng Nghymru/Prif Dudalen

Datganiad gan Lywodraeth Cymru- Eluned Morgan, Gweinidog y Gymraeg a Dysgu Gydol Oes:

Sattement by the Welsh Government- Eluned Morgan, Minister for Welsh Language and Lifelong Learning:

Ym mis Gorffennaf 2017, fe gyhoeddodd Llywodraeth Cymru ei strategaeth ar gyfer y Gymraeg, Cymraeg 2050. Prif darged Cymraeg 2050 yw ein bod ni am weld miliwn o siaradwyr Cymraeg. Ond roedd Cymraeg 2050 hefyd yn nodi ein bod ni fel Llywodraeth am:In July 2017, the Welsh Government published its strategy for the Welsh language, Cymraeg 2050. The main target of Cymraeg 2050 is our desire for a million Welsh speakers. But Cymraeg 2050 also noted that we as a Government want to:
“Sicrhau bod y Gymraeg wrth wraidd arloesi mewn technoleg ddigidol i’w gwneud yn bosibl defnyddio’r Gymraeg ym mhob cyd-destun digidol.”
“Ensure that the Welsh language is at the heart of innovation in digital technology to enable the use of Welsh in all digital contexts.”
Nod datganiad heddiw yw lansio cynllun manwl i ddangos sut byddwn yn gwneud hynny.The purpose of today’s statement is to launch a detailed plan to show how we will do this.
Mae bron pawb—ond yn arbennig plant a phobl ifanc—yn dod i gyswllt â thechnoleg rhywbryd yn ystod eu diwrnod. Mae’r Cynllun Gweithredu rydym yn ei lansio heddiw yn cydnabod bod technoleg yn faes y mae’n rhaid mynd i’r afael ag ef er mwyn sicrhau bod y Gymraeg yn parhau’n hygyrch yn ein byd digidol newydd. Dyma’r maes sy’n newid y ‘gêm’ yn 2018.Almost every person—but in particular children and young people—come into contact with technology at some time during their day. The Action Plan we are launching today recognizes that this is an area which we must tackle in order to ensure that the Welsh language remains accessible and up to date in our new digital world. This is the ‘game-changer’ for 2018.
Mae’r Cynllun yn nodi sut rydym am sicrhau bod mwy o gyfle gan blant, pobl ifanc ac oedolion i ddefnyddio technoleg Cymraeg; mae hyn yn arbennig o bwysig mewn ysgolion, yn y gweithle ac yn y cartref.The plan sets out how we want to ensure that children, young people and adults have more opportunities to use Welsh language technology, this is particularly important in schools, in the workplace and at home.
Ac mae’n rhaid i’r cyfleoedd i ddefnyddio’r Gymraeg a’r dechnoleg fod yn hawdd dod o hyd iddynt—rhaid iddynt fod yn hygyrch. Rwy’n defnyddio technoleg bob dydd, ond anaml iawn y byddaf yn cael y cynnig i’w defnyddio yn Gymraeg heb fy mod i wedi gofyn.And the opportunities to use Welsh in technology must be easy to find and to access. I use technology every day, but I am very rarely offered the option to use it in Welsh without having to ask.
Ac os oes dewis Cymraeg ar gael, nid yw hi bob tro yn amlwg ei bod hi ar gael heb fy mod i’n mynd ati i chwilio. Mae bywyd yn brysur—a phwy sydd ag amser i chwilio? Mewn gwirionedd, pam ddylai unrhyw un chwilio er mwyn defnyddio’r Gymraeg ar dechnoleg?And if there is a Welsh language option, it is not always obvious that it is available unless I search for it. Life is busy, and who has the time to go looking? In fact, why should anyone have to seek out the Welsh language option on technology?
Mae’r cynllun yn nodi sut rydym am i’r Gymraeg gael ei chynnig ar dechnoleg heb i chi orfod gofyn nac edrych amdani.The plan sets out how we want the Welsh language to be offered on technology without having to ask or look for it.
Rydym am i’r Gymraeg fod ar gael trwy beiriannau technolegol—o weithio ar gyfrifiadur, i ddefnyddio’ch ffôn neu’ch tabled. Rydym am ddatblygu’r dechnoleg a fydd yn galluogi i chi allu siarad â’ch peiriannau yn y Gymraeg ac i’r peiriant eich deall chi.We want Welsh to be available via devices that use technology, from working on a computer, to using your phone or your tablet. We want to develop the technology that will enable you to speak to your devices in Welsh and for your device to be able to understand what you say.
Rydym am i’r adnoddau technegol y byddwn yn eu creu ar sail y Cynllun fod ar gael yn rhwydd, a chael eu rhannu—ac i bawb gael eu defnyddio eto ac eto.We want the technical resources that we create on the basis of the Plan to be readily available, and shared—and to be there for everyone to use, again and again.
Ac er mwyn i hyn ddigwydd, mae’r Cynllun yn nodi bod rhaid i ni neud yn siŵr bod gennym y seilwaith digidol cywir i gefnogi’r Gymraeg. Dyma’r tri maes ‘seilwaith’ penodol y bydd y Cynllun yn mynd i’r afael â nhw:And for this to happen, the Plan states that we must make sure that we have the correct digital infrastructure to support the Welsh language. These are the three specific areas of ‘infrastructure' this Plan will address:
1. Technoleg Lleferydd Cymraeg
2. Cyfieithu gyda chymorth cyfrifiadur
3. Deallusrwydd Artiffisial yn y Gymraeg (fel bo peiriannau yn ‘deall’ Cymraeg ac yn gallu rhoi cymorth i ni yn y Gymraeg)
1. Welsh Language Speech Technology
2. Computer-assisted translation
3. Artificial Intelligence in Welsh (so that machines ‘understand’ Welsh and can give us help in Welsh)
O ran cyfieithu, byddwn yn edrych i weld sut gallwn ddefnyddio technoleg i gynyddu faint o Gymraeg sydd i’w gweld ac faint sy’n cael ei defnyddio, ac i helpu (ond nid i gymryd lle) cyfieithwyr proffesiynol.In terms of translation, we will examine how we can use technology to increase the amount of Welsh that is seen and used, and to help (but not replace) professional translators.
Ond nid technoleg—na dogfennau technoleg er lles technoleg— sy’n mynd â fy mryd i. Nid rheini sy’n bwysig.But it’s not the technology—nor documents about technology for technology’s sake—that interest me most. That’s not what’s important.
Yn hytrach, os gall technoleg ddod â rhagor o gyfleoedd i fyw trwy gyfrwng y Gymraeg neu i ddysgu Cymraeg, mae angen i ni afael yn y cyfleoedd hynny. Ac fe wnawn ni afael ynddyn nhw.Rather, if technology can bring more opportunities to live our lives through the medium of Welsh or to learn Welsh, we need to grasp those opportunities. And grasp them we will.
Os gall technoleg hwyluso cyfleoedd i weithio ac i ddarparu gwasanaethau yn y Gymraeg, mae angen datblygu’r cyfleoedd hynny.If technology can facilitate opportunities to work and provide services in Welsh, those opportunities need to be developed.
Os gall technoleg wella safon bywyd pobl sy’n byw gyda heriau o ran hygyrchedd neu anabledd, mae angen iddynt gael y dechnoleg honno yn Gymraeg. A dyna fyddan nhw’n ei chael. Dyna maen nhw’n ei haeddu.If technology can improve the quality of life of people living with accessibility or disability challenges, they need to have that technology in Welsh. And they shall have it. They deserve it.
Ac mae angen i’r pethau hyn oll gael eu defnyddio’n eang.And all these things need to be widely used.
Fel fi, mae’r mwyafrif o siaradwyr Cymraeg yn byw neu’n gweithio’n ddwyieithog. Wrth i mi wneud fy ngwaith, felly, bydd angen i’r dechnoleg rwy’n ei defnyddio ddelio â’r Saesneg a’r Gymraeg ar yr un pryd. Dyma hefyd yn un o egwyddorion y Cynllun.Like me, most Welsh speakers live or work bilingually. So as I do my work, the technology I use will need to be able to deal with English and Welsh at the same time. This is one of the principles of the Plan.
Mae hwn yn gynllun uchelgeisiol, ac nid y Llywodraeth fydd yn gyfrifol am ei weithredu ar ei phen ei hun. Ond fyddwn ni ddim yn swil o ran arwain nac ariannu lle bo’n briodol.This is an ambitious plan, and it will not be the responsibility of the Government to implement it alone. But we will not shy away from leadership or funding where appropriate.
Dylwn hefyd nodi mor ddiolchgar yr wyf i aelodau’r Bwrdd o arbenigwyr rwy’n ei gadeirio am yr holl fewnbwn maent wedi ei roi, ac i bawb fu’n rhoi cyngor wrth ddatblygu’r Cynllun.I should also note how grateful I am to the members of the Board of experts I chair for all the input they have given, and to everyone who gave advice in developing the Plan.
I grynhoi: mae gweledigaeth glir gennym ar gyfer technoleg a’r Gymraeg, ac mae’r Cynllun rydym yn ei lansio heddiw yn dangos yr hyn rydym am ei wneud er mwyn sicrhau bod y weledigaeth yn dod yn realiti.To summarise: we have a clear vision for technology and the Welsh language, and the Plan we are launching today shows the things we wish to do to make this vision reality.
Rydym am weld y Gymraeg wrth wraidd arloesi mewn technoleg.We want to see Welsh at the heart of innovation in technology.
Rydym am iddi fod yn bosibl i sefydliadau, teuluoedd ac unigolion ddefnyddio’r Gymraeg mewn niferoedd cynyddol o sefyllfaoedd, boed rheini’n uniaith Gymraeg, neu’n ddwyieithog, heb orfod gofyn am gael gwneud hynny.We want it to be possible for organizations, families and individuals to use the Welsh language in an increasing number of situations, be those situations monolingual in Welsh, or bilingual in English and Welsh, without having to ask to do so.
Mae technoleg yn symud yn gyflym. Rydym am i’r Gymraeg symud gyda’r dechnoleg. Dyna nod ein Cynllun.Technology moves quickly. We want Welsh to move with technology. That is the aim of our Plan.