Newyddion i Ddysgwyr Newydd

Newyddion i Ddysgwyr Newydd

en Aprendices/Noticias

Yma, mae Peter Mescall yn ysgrifennu a Huw Rowlands yn adrodd newyddion i ddysgwyr newydd yn Gymraeg (eithaf) syml. Mae'n cael eu cyhoeddi ar benwythnosau.

Here, Peter Mescall writes and Huw Rowlands reads the news in (quite) simple Welsh. It is published on weekends. Words that are underlined can be clicked or pressed to show an English translation.

Newyddion i Ddysgwyr Newydd ddydd Sul 14/07

Gwleidyddiaeth
Mae'r crwner yn y cwest i farwolaeth y cyn-weinidog yn Llywodraeth Cymru, Carl Sargeant, wedi dweud y dylai'r Llywodraeth drio darparu mwy o gefnogaeth i weinidogion sy'n colli'u swyddi. Dywedodd y crwner, John Gittins fod Mr Sargeant wedi marw drwy grogi, a'i fod wedi'i ladd ei hun yn fwriadol. Cafodd Mr Sargeant ei ddarganfod yn farw gan ei wraig ar 7 Tachwedd 2017, bedwar diwrnod ar ôl cael ei ddiswyddo gan y cyn-Brif Weinidog, Carwyn Jones.

Traffig
Yn ôl y Prif Weinidog, Mark Drakeford, mae Llywodraeth Cymru yn fodlon darparu £1bn i ddatrys problemau traffig ar yr M4 o amgylch Casnewydd. Ond, fis diwethaf, daeth i'r amlwg fod Llywodraeth Cymru eisoes wedi gwario £114m ers 2013 ar y cynllun i adeiladu ffordd liniaru. Mae disgwyl i'r comisiwn sy'n gyfrifol am asesu'r broblem, ddarparu ei adroddiad cyntaf yn ddiweddarach eleni.

Chwaraeon
Yn y Tour de France, mae Geraint Thomas yn parhau yn y pumed lle ond cafodd e ddamwain yn ystod yr wythfed cymal ddydd Sadwrn. Llwyddodd Thomas i orffen yn 10fed yn y cymal a'r ras yn dechrau ei ail wythnos. Bydd y ras yn dod i ben ym Mharis ddiwedd y mis.


Newyddion i Ddysgwyr Newydd ddydd Sul 07/07

Dafydd Iwan
Mae'r ymgyrchydd iaith, Dafydd Iwan, wedi cyfarfod â Tywysog Charles am y tro cyntaf. Mi wnaeth y ddau gyfarfod yn breifat ddydd Llun, 1 Gorffennaf, 50 mlynedd ar ôl yr Arwisgiad Brenhinol yng Nghastell Caernarfon, lle'r oedd Dafydd yn protestio yn erbyn y seremoni. Yn dilyn y cyfarfod, dywedodd Dafydd: "Rwy'n falch ein bod wedi cwrdd; mae gen i gryn barch at y dyn hwn, nid fel Tywysog Cymru ac nid fel aelod o'r Teulu Brenhinol ond fel y dyn sy'n angerddol am yr hyn y mae'n ei gredu ynddo. "

Gwleidyddiaeth
Mae cynhyrchwyr bwyd o Gymru wedi mynegi "bryderon gwirioneddol" am ddyfodol eu brandiau, megis caws Caerffili, bara lawr a Halen Môn, tasai'r DU yn gadael yr UE heb gytundeb. Ar hyn o bryd mae system Dynodiad Daearyddol Gwarchodedig yr Undeb Ewropeaid yn amddiffyn rhai o fwydydd a diodydd mwyaf adnabyddus Cymru. Ond mae Llywodraeth y DU wedi rhybuddio nad oes unrhyw sicrwydd y bydd statws tebyg yn parhau ar ôl Brexit.

Y Tour de France
Mi wnaeth Geraint Thomas syrthio yn agos at ddiwedd y cymal cyntaf yn ras seiclo enwocaf y byd, y Tour de France. Tarodd Thomas, 33, yn erbyn ffens ond mae'n ymddangos iddo fo gamu'n ôl ar y beic yn fuan wedi'r gwrthdrawiad heb golli amser. Mae Thomas yn trio ennill y ras am yr ail dro ar ôl ei fuddugoliaeth y llynedd.


Newyddion i Ddysgwyr Newydd ddydd Sul 23/06

Addysg

Roedd gorymdaith trwy Gaerdydd fore Sadwrn i ddathlu 70 o flyneddoedd o addysg Gymraeg yn y brifddinas. Cafodd yr ysgol Gymraeg gyntaf ei sefydlu yng Nghaerdydd ar y 5ed o Fedi 1949 ac ar hyn o bryd mae 17 o ysgolion cynradd a 3 ysgol uwchradd sy'n cynnig addysg mewn cyfrwng Cymraeg ar agor yn yr ardal. Ond, yn Sir y Fflint, mae pryder am ddyfodol addysg gyfrwng Cymraeg ar ôl cyhoeddiad gan y Cyngor y byddan nhw'n peidio darparu cludiant am ddim ar gyfer myfyrwyr mewn addysg drydyddol o fis Medi 2020. Yn ôl arweinwyr Cyngor Sir Y Fflint mae angen iddyn nhw arbed arian ond mae nifer o bobl wedi beirniadu'r penderfyniad gan gynnwys dirprwy bennaeth Ysgol Maes Garmon, Yr Wyddgrug, Llifon Jones, sy'n poeni am ostyngiad yn y nifer o ddisgyblion yn y chweched dosbarth.

Rali GB Cymru

Eleni, bydd Rali GB Cymru yn dechrau yn Lerpwl, y tro cyntaf y bydd y rali'n dechrau tu allan i Gymru ers 20 mlynedd. Yn ôl Hugh Chambers, Prif Weithredwr Motorsport UK, y bwriad oedd "cynyddu ymwybyddiaeth am Gymru tu allan i'r wlad". Fis diwethaf, dywedodd y gallai Rali GB Cymru symud i Ogledd Iwerddon flwyddyn nesaf. Bydd Rali GB Cymru yn dechrau o Lerpwl ar 3 Hydref ac yn dod i ben yn Llandudno ar 6 Hydref.


Newyddion i Ddysgwyr Newydd ddydd Sul 16/06

Gweithwyr Ffatri Ford
Mae mwy na thri chwarter aelodau'r undeb Unite yn ffatri Ford ym Mhen-y-bont wedi pleidleisio o blaid cynnal streic yn erbyn cau'r safle. Mi wnaeth y cwmni gadarnhau'r wythnos ddiwethaf y bydden nhw'n cau ei ffatri yn y dref erbyn Medi 2020, gyda 1,700 o weithwyr yn colli eu swyddi. Ar ôl canlyniad y bleidlais, dywedodd llefarydd dros Unite: "Mae'r bleidlais yn dangos yn glir nad ydy'r gweithlu yn barod i eistedd nôl a derbyn y penderfyniad".

Gwleidyddiaeth
Yn dilyn cyfaddefiad Michael Gove y cymerodd o gocên yn y gorffennol, mae gwleidyddion eraill wedi cyfaddef defnyddio cyffuriau pan oedden nhw'n ifanc. Roedd Arweinydd Plaid Cymru, Adam Price, ac Aelod Seneddol Llafur, Stephen Kinnock yn ymddangos ar raglen Question Time y BBC a'r ddau oedd yn ymateb i gwestiwn gan aelod o'r gynulleidfa.

Ras seiclo'r Women's Tour Britain
Enillodd Lizzie Deignan y Women's Tour wrth i ras seiclo'r merched ddod i ben yn Sir Gâr. Roedd y chweched cam, y cam olaf, yn digwydd o Gaerfyrddin i Barc Gwledig Pen-bre, ger Llanelli. Y Women's Tour yw'r ras seiclo bwysicaf i fenywod sy'n cael ei chynnal ym Mhrydain.

Pêl-droed
Mae Manchester United wedi cadarnhau eu bod nhw wedi arwyddo asgellwr Abertawe, Daniel James ar ôl iddyn nhw gytuno ffi o tua £15m. Ond mae'n bosib y gallai'r ffigwr hwnnw godi. Sgoriodd James bum gôl i Abertawe'r tymor diwethaf ac mae rheolwr Manchester United, Ole Gunnar Sjolskaer, wedi ei ddisgrifio fel "asgellwr cyffrous, medrus sydd â chyflymder arbennig".


Ymwadiad
Ysgrifennwyd rhai o’r erthyglau 'Dysgwyr' gan bobl sydd eisoes wrthi’n dysgu Cymraeg. Efallai y dewch ar draws rhai camgymeriadau ieithyddol yn y Gymraeg o bryd i’w gilydd.

Disclaimer
Some of the 'Learner' articles have been written by those who are still learning Welsh. You may therefore come across some linguistic errors in the Welsh from time to time.


Ask Dr Gramadeg

Geirfa Thematig