Category archive

Ffurfiol - page 2

Coginio gyda Ffisegwr- Artisaniaeth: Edrych dd-ŵy-waith ar wyau / An Eggsamination…of eggs

Yn Coginio/Ffurfiol
Artsiniaeth: Edrych dd-ŵy-waith ar wyau

Mae Gethin Sherrington yw’r pedwerydd mwyaf poblogaidd chef bobydd â hyfforddiant ffiseg yn y Gogledd Ddwyrain, ac yn uno gwyddoniaeth a choginio ar ei flog artisaniaeth.com ac ar YouTube. Mae ei ysgrifennu a’i archwiliadau yn unigryw, felly mae parallel.cymru wrth ei bodd yn cyflwyno ei waith yma. Gethin Sherrington is the fourth-best physics trained baker-chef in all of North West Wales, and unifies science and cooking on his blog artisaniaeth.com and on YouTube. His writing and explorations is unique, so parallel.cymru is delighted to present his work here. O blantos bach i’r Michelin chef, dyw wyau’m yn ddieithr i neb. Wyau, yw asgwrn cefn y gegin. Efallai eich bo’n mwynhau ŵy ‘di sgramblo bora ‘ma, neu’n mentro’r drewdod a ca’ brechdan ŵy i ginio.…

Cadwch i ddarllen...

Gareth Thomas: Iolo Morganwg a’r Eisteddfod Genedlaethol / Iolo Morganwg and the National Eisteddfod

Yn Erthyglau/Ffurfiol
Gareth Thomas- Iolo a'r Eisteddfod

Nid Iolo Morganwg a gychwynnodd yr Eisteddfod Genedlaethol- mae gan honno wreiddiau cynharach o lawer yn ymrysonau’r beirdd a drefnid mewn cestyll mawr neu neuaddau ysblennydd lle roedd y beirdd yn cystadlu i ysgrifennu cerddi canmoliaethus er clod i ba arglwydd bynnag fyddai’n darparu’r wledd a’r llety. Ond beth yw tarddiad yr Eisteddfod a pha rôl y gwnaeth Iolo ei chwarae? Yma mae Gareth Thomas, awdur y nofel ffuglen hanesyddol Myfi, Iolo, yn esbonio mwy… Iolo Morganwg did not start the National Eisteddfod- that has much earlier origins in bardic competitions organised in great castles or halls where poets competed to write flattering verses in praise of whichever Lord was providing the feast and lodging. But what are the origins…

Cadwch i ddarllen...

Honno yn ail-gyhoeddi nofel ar hanes y sipsiwn / Honno republishing a novel about the history of the gypsies: Nansi Lovell, hunangofiant Hen Sipsi

Yn Awduron: Sut a Pham Ysgrifennais/Ffurfiol
Nansi Lovell Hunangofiant Hen Sipsi

Mae Honno – Gwasg Menywod Cymru – yn ail-gyhoeddi nofel gan Elena Puw Morgan sydd yn adrodd hanes Nansi Lovell, sipsi o ardal Corwen, Sir Feirionnydd. Yma mae Carol Jenkins yn esbonio mwy am y llyfr a’r Gwasg Honno… Honno – the Welsh Women’s Press – are republishing a novel by Elena Puw Morgan that tells the story of Nansi Lovell, a gypsy from the Corwen area of Merionethshire. Here Carol Jenkins explains more about the book and Honno Press… Sefydlwyd gwasg Honno yn 1986 gan grŵp o fenywod a oedd yn teimlo bod angen rhoi cyfleoedd i awduron benywaidd yn y byd cyhoeddi yng Nghymru. Fe’i rhedir fel menter gydweithredol ac un o’i phrif amcanion yw meithrin llenorion benywaidd…

Cadwch i ddarllen...

Meddwl.org: Beth yw iechyd meddwl? / What is mental health?

Yn Erthyglau/Ffurfiol
Beth yw Iechyd Meddwl?

Erbyn heddiw, clywn yn aml am iechyd meddwl a salwch meddwl. Ond beth ydyn ni’n ei olygu wrth sôn am iechyd meddwl a lles emosiynol? Dyma erthygl o meddwl.org sydd yn esbonio mwy: The days, we often hear about mental health and mental illness. But what do we mean when talking about mental health and emotional wellbeing? Here is an article from meddwl.org that explains more: Erbyn heddiw, clywn yn aml am iechyd meddwl a salwch meddwl. Ond beth ydyn ni’n ei olygu wrth sôn am iechyd meddwl a lles emosiynol? Yn aml, ceir lot o ddryswch o amgylch y term iechyd meddwl; bydd sawl un yn meddwl yn syth am broblemau iechyd meddwl neu salwch meddwl- ond rhan yn…

Cadwch i ddarllen...

Ras yr Iaith 2018: Lawnsio Baton yr Iaith yn yr Eisteddfod Ryngwladol Llangollen / Launching the Language Baton at Llangollen International Eisteddfod

Yn Diweddariadau gan sefydliadau allweddol yng Nghymru/Prif Dudalen

Ar ddydd Mawth, Gorffennaf y 3ydd, 2018 bydd Baton yr Iaith yn cael ei orymdeithio o gwmpas Eisteddfod Rynglwadol Llangollen i gyhoeddi dechreuad Ras yr Iaith 2018. On Tuesday, July 3rd, 2018 ‘Baton yr Iaith’ (language baton) will be paraded around Llangollen International Eisteddfod to announce the start of Ras yr Iaith 2018 (Race for the Language). www.rasyriaith.cymru

Cadwch i ddarllen...

Patrick Jemmer: Rhithiau / Spectres

Yn Ffurfiol/Patrick Jemmer
Patrick Jemmer- Spectres

Beth yw natur ysbryd? A ydy’n bosibl bod lleoedd yn meddu ar bersonoliaethau, neu ynteu fod eneidiau pobl sy wedi diosg y corff priddlyd yn gallu trigo mewn cysgodion ystafell eto, yn llechu y tu ôl i’r celfi llwydaidd, wedi’u gludio dan bapur wal braenllyd? Credaf mai felly y mae gan fy mod wedi cael profiad ohoni yn fy mywyd fy hun. Rwy’n byw mewn byd llawn cofion sy’n symud a siarad o hyd. Llais a llygaid sy biau’r golau a’r tywyll fel ei gilydd yn y fangre hon, er iddi gael ei thacluso amser maith yn ôl. A ble bynnag y crwydraf yn ystod taith byw, yno y cwrddaf drwy’r amser â’m hen fam-gu, oherwydd i Rufain yr arwain pob…

Cadwch i ddarllen...

David Callander: Dilyn Ôl-Traed Gwenffrewi – Golygu’r Seintiau / After Winefride – Editing the Saints

Yn Addysgwyr yn Esbonio/Ffurfiol
David Callander Gwenffrewi Capel Gwenffrewi

Mae Cymru’n arbennig o gyfoethog o ran ei seintiau; ceir toreth o enwau lleoedd yn llawn sancteiddrwydd ym mhob rhan o fap Cymru. Ac mae’r seintiau wedi dylanwadu’n fawr ar lenyddiaeth hefyd, yn yr Oesoedd Canol ac mewn cyfnodau mwy modern. Roedd traddodiadau’r seintiau yn ddylanwad pwysig ar ysgrifennwyr megis Saunders Lewis, er enghraifft. Dyma David Callander, ymchwilydd ym Mhrifysgol Caergrawnt, yn ceisio ôl-rhain hanes un ohonynt… Wales is particularly blessed with saints; any part of the map of Wales will yield an abundance of place-names brimming with sanctity. And the saints have had a major literary impact as well, both in the medieval period and in more modern times, where saints’ traditions were an important influence on writers like…

Cadwch i ddarllen...

Patrick Jemmer Ffuglen Wreiddiol / Original Fiction: Chwedleua / Tale-Telling

Yn Ffurfiol/Patrick Jemmer
Patrick Jemmer Tale-telling

Dechreuais i sgrifennu’r darn hwn pan o’n i’n neud y Cwrs Canolradd. Bryd hynny, ro’n ni’n cael ein hanogi i ddarllen llyfrau Cymraeg i ddysgwyr. Ro’n i wrth fy modd pan sylweddolais i y gallwn ddeall fersiwn o ran o’r “Mabinogi” – Pedair Cainc y Mabinogi i Ddysgwyr gan Alun Ifans. Rwy eisoes wedi darllen sawl fersiwn yn Saesneg (yn ddiweddaraf, The Mabinogion (Oxford World’s Classics) gan Sioned Davies), ond gwych oedd darllen y chwedlau yn yr iaith wreiddiol (wel, mwy neu lai, ta be!). Cedwch olwg am yr enwau Math, Goewin, Lleu, Arianrhod, Blodeuwedd, Gronw, ac Arawn. Mae Ceridwen (o “Hanes Taliesin”) yn ymddangos hefyd. Gobeithio bod chi’n gwerthfawrogi tipyn bach o gellwair du! Es i yn ôl i’r…

Cadwch i ddarllen...

Patrick Jemmer: Dod Sha Thre / Coming Home

Yn Ffurfiol/Patrick Jemmer
Snowdonia

Cyn gynted ag yr ydych chi’n dechrau dysgu’r Gymraeg, bydd rhaid i chi siarad amdanoch chi’ch hun. Pwy ydych chi? Beth yw’ch enw chi? O ble dych chi’n dod yn wreiddiol? Oes anifeiliaid anwes ‘da chi? Oes teulu ‘da chi? Beth yw’u henwau nhw? Fedran nhw’r Gymraeg? Lle aethoch chi i’r ysgol? Pryd dechreuoch chi ddysgu, a pham? Ers faint dych chi’n dysgu? Dych chi wedi bod i’r Eisteddfod erioed? Beth am gystadlu? Canu mewn côr rydych chi? Beth yw’ch hoff dreiglad(au)? Chi’n sgwennu barddoniaeth, wrth gwrs? Sut brofiad yw dysgu Cymraeg fel oedolyn? “Pobol y Cwm,” dyna sioe gyffrous ofnadwy i chi, reit? Beth yw’ch agwedd at ddwyieithedd ac at amlddiwylliannaeth? Beth fydd tynged yr iaith yn yr unfed…

Cadwch i ddarllen...

Rhea Seren Phillips: Ffurf & Mesur Barddonol Cymraeg: Hanes / Welsh Poetic Form & Metre: A History

Yn Barddoniaeth yng Nghymru gyda Rhea Seren/Ffurfiol
Rhea Seren Phillips Welsh Poetic Form and Metre- a History

Mae Rhea Seren Phillips yn fyfyriwr PhD ym Mhrifysgol Abertawe sy’n ymchwilio i sut y gellir defnyddio ffurfiau a mesurydd barddonol Cymraeg i ailystyried hunaniaeth ddiwylliannol Gymreig gyfoes ac i ennyn diddordeb yn hon. Yma, mae’n esbonio cynghanedd a cherdd dafod, safle beirdd yn y gymdeithas ganoloesol, a sut y mae’n dehongli gwaith y beirdd ar gyfer y rheini nad ydynt yn siarad Cymraeg… Rhea Seren Phillips is a PhD student at Swansea University, who is investigating how the Welsh poetic forms and meter can be used to reconsider and engage with contemporary Welsh cultural identity. Here, she takes us through an explanation of cynghanedd and cerdd dafod, the position of poets in medieval society and how she is interpreting their…

Cadwch i ddarllen...

Rhea Seren Phillips: Sut y Gallai Barddoniaeth Hynafol Helpu Cymru i Ddeall ei Hunaniaeth Ddiwylliannol Heddiw / How Ancient Poetry Could Help Wales Understand its Modern Cultural Identity

Yn Barddoniaeth yng Nghymru gyda Rhea Seren/Ffurfiol
Rhea Seren Phillips How Ancient Poetry Could Help Wales Understand its Modern Cultural Identity

Mae Rhea Seren Phillips yn fyfyriwr PhD ym Mhrifysgol Abertawe sy’n ymchwilio i sut y gellir defnyddio ffurfiau a mesurydd barddonol Cymraeg i ailystyried hunaniaeth ddiwylliannol Gymreig gyfoes ac i ennyn diddordeb yn hon. Yma, mae hi’n esbonio sut y gall llenyddiaeth ein helpu i gysylltu â’n hunaniaeth ddiwylliannol… Rhea Seren Phillips is a PhD student at Swansea University, who is investigating how the Welsh poetic forms and meter can be used to reconsider and engage with contemporary Welsh cultural identity. Here, she explains how literature can help us connect with our cultural identity… Ymddangosodd y fersiwn Saesneg o’r erthygl hon yn wreiddiol yn The Conversation, gyda chyfres o erthyglau sydd yn cynnwys Cymru yma. The English version of this article…

Cadwch i ddarllen...

Patrick Jemmer: O Drefn i Anhrefn: Melltith Iâr Fach yr Haf / From Order to Disorder: The Butterfly’s Curse

Yn Addysgwyr yn Esbonio/Ffurfiol
Patrick Jemmer- Caos

Dych chi wedi edrych allan trwy’r ffenest erioed, gan feddwl tybed sut bydd y tywydd heddiw? Datganai rhagolygon y tywydd gydag argyhoeddiad y noson gynt byddai hi mor braf â’r haf yn yr Aifft. Ond erbyn hyn, mae hi’n bwrw glaw, ac yn edrych fel petai corwynt o Kansas yn cyrchu tuag at eich cartref. Wrth gwrs, ychydig o orliwiad yw hyn, ond serch hynny mae’r cwestiwn yn codi: beth sy’n bod ar yr holl ymdrechion i ddisgrifio a deall y fath hon o ffenomen ffisegol? Mae Patrick yn esbonio mwy… Have you ever looked out through the window, thinking, I wonder what the weather will be like today? The weather forecast declared with conviction the night before that it…

Cadwch i ddarllen...

Rhea Seren Phillips: Sut y Datblygai’r Cymry Eu Ffurf o Farddoniaeth Eu Hunain / How the Welsh Developed Their Own Form of Poetry

Yn Barddoniaeth yng Nghymru gyda Rhea Seren/Ffurfiol
Rhea Seren Phillips How the Welsh Developed Their Own Form of Poetry

Mae Rhea Seren Phillips yn fyfyriwr PhD ym Mhrifysgol Abertawe sy’n ymchwilio i sut y gellir defnyddio ffurfiau a mesurydd barddonol Cymraeg i ailystyried hunaniaeth ddiwylliannol Gymreig gyfoes ac i ennyn diddordeb yn hon. Yma, mae hi’n cyflywno 24 o ffurfiau barddonol a phedawr mesur Cymraeg… Rhea Seren Phillips is a PhD student at Swansea University, who is investigating how the Welsh poetic forms and meter can be used to reconsider and engage with contemporary Welsh cultural identity. Here, she introduces the Welsh 24 poetic forms and four metres… Ymddangosodd y fersiwn Saesneg o’r erthygl hon yn wreiddiol yn The Conversation, gyda chyfres o erthyglau sydd yn cynnwys Cymru yma. The English version of this article originally appeared in The Conversation,…

Cadwch i ddarllen...

Wicimediwr Jason Evans: Trefnu’r Gynhadledd Cwlwm Celtaidd 2018 yn Aberystwyth / Organising the Celtic Knot Conference 2018 in Aberystwyth

Yn Erthyglau/Ffurfiol
Cynhadledd Cwlwm Celtaidd Logo

Mae Wikipedias, fel gwyddoniaduron mawr sy’n cael eu rheoli gan gyfranwyr, yn dod yn boblogaidd iawn mewn ieithoedd sy’n cael eu siarad gan lai o bobl fel ffyrdd o ddogfennu’r byd yn eu dewis iaith. Mae hyn yn achosi cyfleoedd a sialensau, ac mae cynhadledd ‘Cwlwm Celtaidd’ mis Gorffennaf 2018 yn dod â phobl at ei gilydd i drafod a datrys y rhain. Mae’r Wicimediwr Cenedlaethol, Jason Evans, yn gwahodd darllenwyr parallel.cymru… Wikipedias, as massive user-curated digital encyclopedias, are becoming exceptionally popular throughout lesser-spoken languages as a way for anyone to document the world through their preferred language choice. This brings challenges and opportunities, and the Celtic Knot conference brings together people to discuss and solve these. Wales’ National Wikimedian,…

Cadwch i ddarllen...

Rhea Seren Phillips: Sut yr oedd beirdd yn dadebru hanes Tywysoges Cymru Gymreig Olaf / How poets revived the story of the last Welsh Princess of Wales

Yn Barddoniaeth yng Nghymru gyda Rhea Seren/Ffurfiol
Rhea Seren Phillips How poets revived the story

Mae Rhea Seren Phillips yn fyfyriwr PhD ym Mhrifysgol Abertawe sy’n ymchwilio i sut y gellir defnyddio ffurfiau a mesurydd barddonol Cymraeg i ailystyried hunaniaeth ddiwylliannol Gymreig gyfoes ac i ennyn diddordeb yn hon. Yma, mae hi’n turio’n ddyfnach i hanes Tywysoges Cymru Gymreig olaf… Rhea Seren Phillips is a PhD student at Swansea University, who is investigating how the Welsh poetic forms and meter can be used to reconsider and engage with contemporary Welsh cultural identity. Here, she delves deeper into the story of the last Welsh Princess of Wales… Ymddangosodd y fersiwn Saesneg o’r erthygl hon yn wreiddiol yn The Conversation, gyda chyfres o erthyglau sydd yn cynnwys Cymru yma. The English version of this article originally appeared in…

Cadwch i ddarllen...